Srpska reč i pesma povezale dva naroda

Četvrti srpsko-norveški književni i kulturni susreti održani su u Oslu, Dramenu i Voleru

U organizaciji Saveza srpskih stvaralaca Skandinavije i Srpskog društva „Car Lazar“ iz Dramena, od 16. do 18. oktobra 2026. godine u Norveškoj su održani Četvrti srpsko-norveški književni i kulturni susreti.

Trodnevna manifestacija, organizovana u Oslu, Dramenu i Voleru, okupila je književnike, pesnike, umetnike, kulturne radnike i brojne goste iz Srbije, Crne Gore, sa Kosova i Metohije i iz skandinavskih zemalja. Manifestacija, koja se održava četvrtu godinu zaredom, posvećena je očuvanju srpskog jezika, kulture, tradicije i duhovnosti, ali i jačanju prijateljskih odnosa srpskog i norveškog naroda.

Ovogodišnji susreti imali su poseban značaj jer su predstavljali simboličan uvod u obeležavanje 110 godina diplomatskih odnosa Srbije i Norveške, velikog jubileja koji će biti obeležen 2027. godine.

Svečano otvaranje u Ambasadi Srbije

Manifestacija je svečano otvorena 16. oktobra u Ambasadi Republike Srbije u Oslu, u prisustvu brojnih književnika, umetnika, predstavnika srpske zajednice i uvaženih gostiju.

Prisutnima se obratio Branko Dimović Dimeski, predsednik Saveza srpskih stvaralaca Skandinavije, koji je zahvalio učesnicima, Ambasadi Srbije, Srpskoj pravoslavnoj crkvi i svima koji su doprineli organizaciji susreta.

Dimović Dimeski je istakao da četiri godine kontinuiranog održavanja manifestacije predstavljaju potvrdu istrajnosti srpskih stvaralaca u rasejanju i njihove posvećenosti očuvanju maternjeg jezika, kulture i duhovnog nasleđa.

Posebno je naglasio da srpska kultura ne treba da ostane zatvorena samo u okvirima srpske zajednice, već da kroz književnost, muziku i umetnost bude predstavljena i drugim narodima, gradeći mostove razumevanja, saradnje i prijateljstva.

Učesnike je pozdravila i ambasadorka Republike Srbije u Norveškoj Jasmina Mitrić Marić, koja je istakla značaj kulturne razmene i očuvanja srpskog identiteta u rasejanju.

U svom obraćanju naglasila je da je reč jedan od najvažnijih ključeva koji otvaraju vrata prijateljstva, razumevanja i saradnje među narodima. Izrazila je zadovoljstvo što je Ambasada domaćin ovakvog kulturnog događaja i pružila podršku nastavku aktivnosti koje povezuju Srbiju i Norvešku.

Jedan od najsvečanijih trenutaka bilo je uručenje Nagrade za životno delo Saveza srpskih stvaralaca Skandinavije ambasadorki Jasmini Mitrić Marić, za njen dugogodišnji rad, doprinos književnosti, kulturi i povezivanju stvaralaca.

Umetnički deo svečanosti obeležio je nastup pevačke grupe „Konstantin“ iz Niša, nakon čega su predstavljeni književnici i kulturni stvaraoci koji su učestvovali u ovogodišnjoj manifestaciji.

Dramen – deca, kultura i tradicija 

Drugog dana, 17. oktobra, program je nastavljen u norveškom gradu Dramenu, u organizaciji Srpskog društva „Car Lazar“, koje aktivno radi na očuvanju srpskog jezika, tradicije i kulturnog identiteta u Norveškoj.

Prisutnima je reči dobrodošlice uputila Maja Koljčicki, predsednica Srpskog društva „Car Lazar“ iz Dramena, pozdravivši književnike, umetnike, kulturne radnike, roditelje, decu i brojne srpske i norveške prijatelje.

Posebnu pažnju publike privukao je nastup dece iz Muzičke škole „Sjan“ iz Dramena. Mladi muzičari su svojim talentom, raznovrsnim kompozicijama i muzičkim umećem oduševili prisutne i pokazali koliko je važno podsticati stvaralaštvo najmlađih generacija.

Jedan od najznačajnijih delova programa bila je kreativna radionica za decu, tokom koje su sa najmlađim učesnicima radili istaknuti književnici i kulturni radnici, podstičući njihovu maštu, kreativnost i ljubav prema srpskom jeziku i kulturi.

Deca su kroz crteže i stvaralačke radove uputila poruke prijateljstva, ljubavi i podrške svojim vršnjacima sa Kosova i Metohije, posebno iz Kosovskog Pomoravlja.

Njihovi radovi biće objavljeni u dečjem listu „Čuperak“, čime će poruke najmlađih iz Norveške stići do dece na Kosovu i Metohiji.

Ova radionica predstavljala je jedan od najlepših primera povezivanja dece kroz kulturu, umetnost i zajedničko stvaralaštvo.

Bogat program u Dramenu, uz prisustvo brojnih srpskih i norveških gostiju, još jednom je potvrdio značaj Srpskog društva „Car Lazar“ u očuvanju nacionalnog i kulturnog identiteta srpske zajednice u Norveškoj.

Susret u hramu Svetog Vasilija Ostroškog

Trećeg dana, 18. oktobra, književni program nastavljen je u hramu Svetog Vasilija Ostroškog u Oslu. Učesnike je pozdravio otac Dragan Jovanov, sveštenik, književnik i teolog, koji je govorio o značaju očuvanja srpske duhovnosti, jezika i kulture u rasejanju, kao i o važnoj ulozi Srpske pravoslavne crkve u tom procesu.

Nakon njegovog predavanja i predstavljanja književnog dela, usledila su predstavljanja knjiga, čitanja poezije i razgovori sa piscima i pesnicima iz Srbije, Crne Gore, sa Kosova i Metohije i iz Skandinavije.

Ovaj susret bio je prilika za razmenu književnih iskustava, uspostavljanje novih kontakata i jačanje veza između srpskih stvaralaca u otadžbini i rasejanju.

U Voleru se orilo „Tamo daleko“ 

Svečani završetak manifestacije upriličen je 18. oktobra u opštini Voler, gde je, na poziv udruženja Lions International i norveških prijatelja, održan koncert pevačke grupe „Konstantin“ iz Niša.

U prepunoj kulturnoj dvorani niški umetnici predstavili su bogat repertoar tradicionalnih srpskih pesama, evergrin kompozicija i operske muzike.

Posebne emocije izazvale su pesme „Tamo daleko“ i „Gusta mi magla padnala“. Norveška publika je sa oduševljenjem pratila nastup, pridruživala se pevačima i više puta ih pozivala na bis, zbog čega je koncert trajao duže od planiranog.

Prisutnima se obratio i gradonačelnik opštine Voler, Rajner, koji je pozdravio goste i zahvalio grupi „Konstantin“ na izuzetnom muzičkom doživljaju.

Koncert je pokazao da srpska pesma i kulturna tradicija mogu da osvoje i publiku koja ne govori srpski jezik, potvrđujući da muzika predstavlja univerzalan jezik prijateljstva.

Kulturno povezivanje Srbije i Norveške

Četvrti srpsko-norveški književni i kulturni susreti još jednom su potvrdili značaj rada Saveza srpskih stvaralaca Skandinavije, na čelu sa Brankom Dimovićem Dimeskim, u očuvanju i predstavljanju srpske kulture u Norveškoj i širom Skandinavije.

Zahvaljujući zajedničkom angažovanju organizatora, Ambasade Srbije, Srpske pravoslavne crkve, umetnika, književnika i norveških prijatelja, tokom tri dana uspešno su povezani književnost, muzika, duhovnost, dečje stvaralaštvo i kulturna saradnja.

U susret 2027. godini i obeležavanju 110 godina diplomatskih odnosa Srbije i Norveške, iz Osla, Dramena i Volera poslata je snažna poruka da srpska kultura živi i izvan granica otadžbine, a da reč, pesma i umetnost ostaju trajni mostovi prijateljstva između dva naroda.

Naslovna fotografija: Učesnici književnih susreta u Ambasadi Srbije u Oslu