Kapitalno delo Petra Milatovića Ostroškog

U poglavlju „Stare srpske knjige štampane u Beču“ Petar Milatović Ostroški donosi pregled sa opisom izuzetno vrednih 350 knjiga, koje su štampane u Beču u toku 17, 18, 19. i 20. veka, bez kojih ne može da se zamisli istorija srpske književnosti

Izdavačka kuća „Pešić i sinovi“ iz Beograda objavila je u svojoj biblioteci „Svedočanstva“, izuzetno vrijedno dokumentarno djelo „Srpsko blago u Beču“, autora iz rasijanja Petra Milatovića Ostroškog, književnika i novinara, člana UKS, UK CG, redovnog člana Matice srpske, austrijskog udruženja pisaca, glavnog i odgovornog urednika uticajnoig časopisa Slovoslovlje, autora 40 knjiga na srpskom i njemačkom jeziku i najtiražnijeg pisca u rasejanju. Urednik ove dokumentarne studije je Vesna Pešić, lektor Ivan Ristić, štampa Dijamant.

U posebnom poglavlju «Stare srpske knjige štampane u Beču» autor donosi pregled sa opisom ogromnog broja vrijednih 350 knjiga koje su štampane u Beču u toku 17, 18, 19. i 20. veka, a bez kojih se ne može zamisliti istorija srpske književnosti. Iako je najveći deo ovih knjiga široj javnosti nepoznat, ovo je prvi put da na jednom mestu bude sistematizovano i objavljeno 350 književnih dela štampanih u Beču od 17. veka.

Srpskoj štampi u Beču Petar Milatović Ostroški takođe je posvetio veliku pažnju, počev od „Slaveno-serbskog magazina“ Zaharija Orfelina; „Serbski povzednevnia novini“ koje su u Beču od 1791. godine štampali grčka braća Publije i Georgije Markides Puljo; «Slaveno-serbski vjedomosti» koje je od 3. avgusta 1792. godine u svojoj štamparija štampao Stefan Novaković; «Novine serbske iz carstvujuščega grada Vijene» koje su uređivali Dimitrije Davidović i Dimitrije Frušić i koje su izlazile do kraja februara 1822. godine u Beču., sve do Glasa Srba, Srpskih vidika, Srboslova u 20. i Slovoslovlja u 21. veku, koje je u svojoj bečkoj štampariji uređivao i štampao sam autor ove značajne publikacije.

Milatović je takođe veliku pažnju u svojoj dokumentarnoj studiji posvetio prodaji srpskih srednjovjekovnih rukopisa, srbulja i drugih relikvija bečkom Dvoru, precizno navodeći koje je sve od 46 srednjovjekovnih rukopisa prodao Vuk Karadžić u periodu od 1856. do 1858. godine, kao 4 rukopisa koje je posle očeve smrti prodala Vilhelmina (Mina) Karadžić; kao i precizan spisak jevanđelja, oktoiha, psaltira, molitvenika, trebnika, mineja, časlovaca, dakle, tovare srbulja i starih knjiga koje su u Beč slali: Vuk Popović, sveštenik iz Risna i Vuk Vrčević, učitelj iz Budve, Dimitrije Popovića iz Sombora, prota Mihajlović iz Sremske Mitrovice, Georgije Petranović iz Zadra, Janko Kusovac iz Rijeke Crnojevića, prota Marković iz Šida, prota Milan Joksimovića iz Sarajeva; Novicu Cerovića iz Drobnjaka pop Vuka iz Grblja.

Takođe je objavio i velikih spisak ondašnje razvijene trgovačke mreže preko koje se srpsko blago iz srpskih crkava, manastira i Hilandara neodgovorno krčmilo i prodavalko u Rusiji, Njemačkoj, Slovačkoj, Češkoj, Engleskoj i, što valja posebno naglasiti, Milatović je, na osnovu dokumentacije precizno označio koji je srednjovekovni srpski rukopis i kada postao ratni plen u brojnim ratovima za poslednjih 500 godina.

Kako je u uvodnoj reči autor istakao, nije imao namu da kaže zadnju reč, već da ovim dokumentarnim delom olakša posao budućim istraživačima koji se neće odnositi maćehinski prema rasutom srpskom blagu po svetu.

Isto tako autor je uvodnoj reči istakao: „S obzirom da je Vuk Karadžić prodao 46 starih srpskih rukopisa bečkom Dvoru, a njegova ćerka Vilhelmina (Mina) četiri rukopisa, nikako ne znači da je ova knjiga atak na ličnost i delo Vuka Karadžića, već objektivno prezentovanje činjenica. Uostalom, da Vuk Karadžić i njegova ćerka nisu svojevremno prodali ogroman broj rukopisa ondašnjoj Dvorskoj biblioteci u Beču možda nijedan od njih danas ne bi postojao, već bi nestali u toku dva svetska rata i posle drugog svetskog rata u vreme komunističkog jednoumlja“.