Zašto su zaboravljeni junaci gatačkog ustanka?
Kakva to istoriografija više cijeni jedan metak Žikice Jovanovića ispaljen u brata Srbina od svih zbivanja u gatačkom srezu? – zapitao se profesor Božo Tepavčević. I njegovo pitanje je i danas aktuelno, ono nas opominje, da srpski narod mora ispraviti nepravdu, da u Beogradu, konačno, mora postojati makar Gatačka ulica (kao što postoje Nevesinjska, Bilećka, Nikšićka..), da u Beogradu mora postojati Ulica Šestojunskog ustanka, kao što postoji Ulica Antifašističke borbe, i da, bez ikakvih nedoumica, u Beogradu moraju postojati ulice vojvode popa Radojice Perišića i kapetana Milorada Popovića.
Ali, ne, njih tamo nema!
U Beogradu štrče sa svojim nakaznim imenima ulice-strašila Vlada Zečevića i drugih „heroja“. U Beogradu je vlast vršila nazadna preimenovanja, otvarajući Bulevar Peka Dapčevića i Ulicu Koče Popovića, valjda, da bi udovoljila Sovjetima. Onima kojima se tako „udovoljava“, ako im se uopšte udovoljava, ne treba ni da dolaze. Za komunizam u sunčevom sistemu nema nikakvog opravdanja! Oslobođenje koje su oni slavili – nije zrak nove srpske slobode, nego nova okupacija, smjena totalitarnih režima.
Međutim, ono što je počelo 1941, u Gacku, nastavak je dugog ustaničkog niza srpske Hercegovine: od Grdanovog ustanka 1596. i ustanaka u doba Morejskih ratova, preko Ustanaka u Drobnjacima tokom Karađorđevog zemana, do Hercegovačkog ustanka Luke Vukalovića 1852-1862, Hercegovačkog ustanka 1875-1878, te Hercegovačkog (Uloškog) ustanka Stojana Kovačevića 1882, – u kojem je jasno naznačena putanja vjerovanja, vojevanja, stradanja i preporađanja najsvetijeg Vojvodstva od Svetoga Save.
Taj i takav ustanički niz imao je odbljesak i u potonjem ratu: u vojevanju Hercegovačkog korpusa i njegovih viteških brigada, u jednom Nevesinju, u dva Mitrovdana, u interventnim zahvatima Gatačke brigade….
No, vrijeme je da zapalimo svijeću, Trojičindansku, da se sjetimo velikana koji su svojim životima zakrilili naš opstanak.
Stravično stradanje Srba u Korićkoj jami, krik koji je progovorio iz jame i slika bivajućeg umnožavanja jama, jamara i ujamljenih u Hercegovini, – bile su to iskre žalovitog sjaja, iskre mučeništva srpskog, koje su raspalile veliki ustanički plamen.
Vječnaja pamjat popu Radojici Perišiću, kapetanu Miloradu Popoviću, mlađanom Obiliću Milanu S.Tepavčeviću i drugim herojima Šestojunskog ustanka.
„Luča će se vazda prizirati,
Na grobnicu vašu osveštenu.“
Izvor: Slobodna Hercegovina/Rade Crnogorac
