Sećanje na ubijene bratskom rukom
U porti manastira Podlastva uz njen zapadni zid, podignuta je kosturnica sa spomenikom u obliku krsta sa memorijalnom pločom posvećenom nevinim žrtvama izginulim od bratske ruke. Gradivni materijal spomen kosturnice je visokokvalitetni bijeli mermer sa ispisanim imenima i posvetom, u boji zlata.
U nedjelju 24. maja 1992. godine, na praznik Sv. Ćirila i Metodija, sahrana je 80 Grbljana, Maina, Budvana, Pobora i Paštrovića. Ove nevine žrtve ubijene su bez suda i presude noću 24/25. novembra 1944. godine u Starom Baru od strane Drugog i Četvrtog bataljona Prve bokeljske udarne brigade.
Zaupokojenu liturgiju je služio Njegova svetost patrijarh Srpske pravoslavne crkve gospodin Pavle, Njegovo visokopreosveštenstvo gospodin dr Amfilohije Radović mitropolit crnogorsko- primorski i još 13 srpskih arhijereja. Besjedio je Matija Bećković, akademik i pjesnik, a u ime Odbora gospodin Krsto Boreta.
,,Mi danas, posle skoro 50 godina, sahranjujemo 80 Grbljana, Mainjana i Budvana, poginulih u vremenima bratomržnje od bratske ruke. Hteli bi da zalečimo rane stare bratomržnje i opojimo ponižene kosti naše braće. A evo nova bratomržnja, iznikla i istog zlog korena, baca nove žrtve u iste jame po Hercegovini, Bosni, Hrvatskoj, Slavoniji i Krajinama. Razbraćeni i raspamećeni, kao da zaboravljamo jasnu i očevidnu istinu: Od Boga i strašnoga suda Božjega ni jedni ni drugi pobeći ne možemo. Nismo danas došli da u ovoj svetinji povređujemo nego da zacelimo stare rane. Celivajući ove unižene i patničke kosti naše braće, uludo pobijene bratskom rukom, mi se klanjamo ljudskom dostojanstvu, odajemo dug njima i pravdi Božjoj, da bi te kosti bile večita opomena nama i našim pokoljenjima da nikada više ne digne ruku brat na brata svoga“, rekao je tom prilikom, između ostalog patrijarh Pavle.
Mitropolit Amfilohije govoreći ovim tužnim povodom istakao je da „ne dao Bog da više ikada brat ubije brata!“
„Molimo Boga da vrati razum i pamet, svijest i savjesg svima onima koji danas vode ovaj narod i ove narode. Da im vrati istinu o njima samima i o neprolaznom ljudskom dostojanstvu. Sve nas, ljude, bez obzira na granice i međe, isto sunce grije i grijaće nas. Sa istog izvora vodu pijemo, i pićemo. I neka Bog da da ovaj dan bude počegak novih dana u Bogu bratstva i u svetinji zajedništva“, rekao je Amfilohije.
Maija Bećković upozorio je tada da je „bratoubilački rat je obgrlio i Crnu Goru deleći je na Crnu i Goru i dok se ne okonča, ona neće doći sebi, sa sobom se sastaviti i pomiriti, postati Crna Gora“.
„Još u njoj ima grobišta bez grobnoga znaka, stratišta na kojima su igrališta; međa, bezdana, brečana, miniranih pećina punih kostiju njene dece željne nebeske pravde i grobnoga mira.
Ta smrtilišta ne daju zemlji mira, a svaki grob je smiri. Kad se ta pravda izvrši, vratiće se duhovni ponos svima i skinuti sa krsta namučena zemlja. Ni jedna raka se ne otvara iznutra… Sahranjujemo pokojnike po pravu mrtvih i u ime nepisanih Božijih zakona, a u stvari, spasavamo svoju dušu i sebe. Dokazujemo da zlo u nama nismo mi. Da politički protivnici nisu krivci. Da ima nešto svetije i važnije od politike. Pomirili smo se sa svakim, osim sa samim sobom i sa svojom sudbinom, istinom o sebi i sa svojim istorijskim udesom“, rekao je, između ostalog, Bećković.
Evo spiska svih 80 pobijenih Grbljana, Maina, Budvana, Pobora i Paštrovića:
1- Aleksić J. Andrija (1898)2- Bajković V. Niko (1908)
3- Bajković V. Jovo (1919)
4- Bajković B. Jovo (1920)
5- Bajković R. Gojko (1921)
6- Barba V. Marko (1901)
7- Božović J. Buro (1909)
8- Božović N. Jovo (1914)
9- Božović N. Filip (1924)
10- Božović M. Đuro (1926)
11- Bojković J. Stevo (1885)
12- Boreta N. Vukale (1900)
13- Boreta N. Miloš (1904)
14- Boreta N. Ilija (1911)
15- Boreta V. Đuro (1922)
16- Borilović M. Vuko (1905)
17- Bujković S. Savo (1909)
18- Vasović J. Ivo (1896)
19- Vukadinović M. Đuro (1902)
20- Vukadinović J. Vuko (1921)
21- Vukićević Đ. Milo (1914)
22- Vučićević N. Rade (1904)
23- Vučićević N. Ivo (1908)
24- Dobrljanin M. Jovo (1902)
25- Doljanica V. Niko (1921)
26- Duletić N. Stevo (1904)
27- Duletić M. Ljubo (1909)28- Đurić Đ. Marko (1904)
29- Zec I. Đuro (1910)
30- Zoran S. Nikola (1925)
31- Ivanović S. Niko (1899)
32- Ivanović P. Milo (1905)
33- Ivanović K. Marko (1920)
34- Ivanović J. Dušan (1922)
35- Ivetić P. Miloš (1906)
36- Ilić N. Milo (1907)
37- Ilić N. Mitar (1909)
38- Ilić N. Vuko (1918)
39- Kaluđerović Đ. Vaso(1902)
40- Knežević J. Risto (1898)
41- Kostović M. Niko (1895)
42- Kostović K. Stevo (1914)
43- Kostović N. Stevo (1924)
44- Kralj I. Savo (1901)
45- Kralj S. Đuro (1902)
46- Kralj S. Ljubo (1922)
47- Kralj P. Božo (1922)
48- Liješević M. Stevo (1919)
49- Ljubanović L. Blažo(1918)
50- Ljumović B. Dušan (1916)
51- Marović Đ. Božo (1908)
52- Marović V. Risto (1912)
53- Marović I. Stevo (1921)
54- Marović I. Stevo (1924)55- Marsenić A. Ljubomir(1902)
56- Maslovar S. Stevo (1920)
57- Menzalin S. Vaso (1922)
58- Novaković T. Aleksandar (1928)
59- Orlović L. Stevo (1908)
60- Pavić T. Stevo (1920)
61- Pićan N. Dušan (1913)
62- Popović J. Marko (1903)
63- Popović K. Milo (1905)
64- Popović V. Krsto (1914)
65- Pribilović T. Đuro (1901)
66- Pribilović I. Pero (1923)
67- Radanović M. Boško (1911)
68- Radanović Đ. Niko (1911)
69- Rucović V. Stanko (1905)
70- Stanišić V. Ivo (1899)
71- Stanišić Đ. Dušan (1915)
72- Stanišić S. Pero (1923)
73- Tanović S. Đuro (1910)
74- Tanović P. Stevo (1911)
75- Ćetković J. Lazo (1889)
76- Ćosović Đ. Milo (1909)
77- Franeta J. Đuro (1894)
78- Franeta M. Božo (1914)
79- Hadžić S. Stevo (1897)
80- Cuca I. Niko (1902)
Tekst: Jovan Markuš
