Kako sam pronašao mošti Svetog Jovana Vladimira
Mali dio moštiju Svetog Jovana Vladimira, kralja zetskog, koje su bile oduzete od strane albanske države i nalazile se u Državnom istorijskom muzeju u Tirani, vraćene su Crkvi.
Država je Crkvi vratila malo veće čestice moštiju, dijelove lobanje, glave, lakta i noge, koje su se nalazile u Narodnom muzeju u Tirani, izjavio je za radio Svetigoru sveštenik Jovan Plamenac paroh barski, koji je 1991. godine pronašao kivot sa moštima Svetog Jovana Vladimira u crkvi Svete Marije u Elbasanu.
Otac Jovan je naveo da delova moštiju Svetog Jovana ima i na drugim mjestima.
“Svetiteljeva karlica se nalazi u muzeju u Beratu, jedna podlaktica u crkvi Svetog Nikole bolničkog u Ohridu. Druga Svetiteljeva podlaktica nalazi se, zajedno sa dijelom moštiju Svetog Kozme Etolskog, u kivotu u Blagovještenjskom hramu u Tirani i iznosi se poklonicima na cjelivanje, dok se kivot sa ostalim moštima, koji počiva u oltaru Blagovještenjske crkve, iznosi samo uoči slave praznika Svetog Jovana 3. juna, kada se nosi u automobilskoj litiji do manastirima Šin Đon kod Elbasana gdje se služi Svenoćno bdenije i ujutru liturgija. Tako je to od kad je na čelo Albanske crkve došao Arhiepiskop Anastasije. Mošti nisu ni iznošene iz Blagovještenjske crkve osim tog malog dijela koji se sada vraćen Crkvi“, ističe otac Jovan.
Seštenik Jovan Plamenac sjeća se i kako je 1991. godine pronašao mošti Svetog Jovana Vladimira u Albaniji.
“Sa novinarom Žarkom Rajkovićem krenuo sam na doček Nove godine u Tiranu. Sjetio sam se riječi oca Boška Femića koji mi je često govorio da bih, kao novinar, mogao da odem da vidim gdje su mošti Svetog Jvana Vladimira za čiji svetiteljski lik je bio mnogo vezan. Zamolili smo vodiča putovanja da, po povratku u Crnu Goru, organizuje ručak u Elbasanu, kako bi mi imali vremena da odemo do Šin Đona i potražimo mošti. Dok smo tražili prevoz rekli su nam da su mošti Svetog Jovana Vladimira u Crkvi Svete Marije u Elbasanu. Odjurili smo tamo.
Crkva koja je bila u lošem stanju čuvala je veliku Svetinju – mošti Svetog Jovana koje su se nalazile u kivotu na jednom stočiću. Nije bilo lobanje, rekli su nam da je ukradena.
Dvije godine nakon toga krenuo sam u manastir Hilandar. Izašli smo kod manastira Zograf i svratili da se poklonimo. Tada su u Zoografu bila četvoriva. Kada su čuli da smo Srbi odveli su nas da nam pokažu mošti koje čuvaju. Shvatli smo da je riječ o lobanji Svetog Jovana Vladimira.
Bio je to veliki blagoslov za mene. Istražujući, kasnije sam saznao da se još jedan dio lobanje čuva u Rilskom manastiru.
Na više mjesta se nalaze mošti Svetog Jovana Vladimira, ima ih čak i u privatnim domovima“, kaže otac Jovan Plamenac.
On naglašava veliku vezanost svoju i njegove porodice za Svetog Jovana Vladimira.
“Pronalazak moštiju Svetog Jovana Vladimira je odredio moj i život moje porodice. Mitropolit Amfilohije krstio je moje troje djece na Rumiji prije nego što se tamo vratila crkva. Tamo sam se i vjenčao“, kaže sveštenik Jovan Plamenac.
Otac Jovan je govorio i o brojnim narodnim vjerovanjima i legendama vezanim za Svetog kralja Jovana Vladimira, od kojih je jedna i povratak crkve na Rumiju. On kaže da je sjećanje na svetog Jovana Vladimira možda i najupečatljivije sačuvano u okolini Bara, po mjestima kuda je hodio svetitelj i koja čuvaju njegove svete stope.
Rado Svetigorra/Slobodanka Grdinić
