Monahinja podiže oronulu svetinju
Manastir Svete Ane kod Daruvara ruši sva pravila, izvrće nametnute okvire i neodstupno se vraća životu. Najprije kroz pravoslavnu vjeru.
Usred šume, u jednoj udolini sela Donja Vrijeska, visoka crkva gotičkog stila, prozori sa lomljenim lukovima, ostaci starog zvonika sa špicastim svodovima…
U porti pravoslavna monahinja sa kerušom vučjaka. Visoka mlada žena sa plavim očima u crnoj rizi. Visoka stara gotička crkva sa čudesnom istorijom.
Sagradili su je rimo-katolički monasi iz reda Svetog Pavla u 15. vijeku i jedna je od rijetko sačuvanih gotičkih sakralnih objekata u Slavoniji. Pred turskim pustošenjem rimo-katolici se povlače, a manastir biva opljačkan i spaljen.
U Velikoj seobi Srbi sa prostora Kosova i Makedonije se naseljavju na ove prostore, a pravoslavni monasi traže pogodna mjesta da zasnuju nove srpske manastire. Manastir Svete Ane bi tada zarastao u gustu šumu i polurazrušen, već dva vijeka bješe napušten. Po blagoslavu patrijarha srpskog Arsenija Trećeg Čarnojevića manastir Svete Ane obnavljaju i naseljavaju srpski monasi. Kasnije će austrijski carevi ovo potvrditi svojim gramatama, poklanjajući Srpskoj crkvi u trajno vlasništvo manastir Svete Ane kod Daruvara.
Manastir je postradao i u zadnjem ratu, a njegove dvije monahinje umrle su u progonstvu. Od 2018. godine u manastir Svete Ane vratilo se pravoslavno monaštvo u liku mati Gerasime. A život ove mlade monahinje posebna je priča. Rodom je iz Šibenika, rođena u Zagrebu, sa porodicom u izbjeglištvu stiže u Srbiju, u Novom Sadu završava studije engleskog jezika i književnosti, monaški zavjet polaže u manastiru Časnog Krsta na Peloponezu u Grčkoj… Poslije skoro 12 godina monaškog života u Grčkoj zaželjela je da se vrati i služi svom narodu. Po blagoslovu mitropolita Amfilohija dobija službu da obnavlja manastir Svete Ane kod Daruvara.
U toj obnovi zatičemo mati Gerasimu. Dočekuje našu malu hodočasničku grupu u istinskoj radosti, sa živom ljubavi, na čistoj „istočnoj“ ekavici…
–Vi ste prva srpska grupa iz Beograda koja me je posetila. Živela sam 11 godina sa 40 grčkih monahinja na Peloponezu. Bila sam tamo jedina Srpkinja. Naš manastir je imao veliku farmu krava, proizvodile smo sireve. Moje poslušanje je bilo da radim u mlekari. A onda sam se zaželjela mog srpskog naroda. Grci su ipak drugi mentalitet, a mi Srbi nikada se ne možemo na to navići. To jest, Grci ne trpe drugačije od sebe, oni su majstori za asimilaciju. I evo, voljom Božijom sada sam ovde, trudim se da obnovim ovaj drevni srpski manastir. Moram reći da jako dobro sarađujem sa hrvatskom policijom. Od lokalne samouprave dobila sam pomoć za opravku manastirskog puta. Dobre volje pristupam svima i to ljudi osete. Ponosim se svojim srpskim poreklom, svuda se potpisujem ćirilicom i govorim srpskom ekavicom na kojoj sam obrazovana. Drugi to poštuju.
Izvor: Slobodna Hercegovina/Goran Lučić
