Svedočanstvo o znamenitim Srbima u Hercegovini

Milan Putica i Aleksandar Čaki Milićević su sastavili krsni spomenik u selu Simijove kod Bileće. Zbog čeka je ovo pregnuće izuzetno važno?

Na grobnoj gomili u selu Simijove, tokom XV vijeka, a možda i malo kasnije, sahranjena su trojica pripadnika roda Dragišića koji predstavlja zagranak znamenitih Kosača – gospodara rusaga bosanskog, navodi na svom fejsbuk profilu Goran Komar.

Uz njihove krupne nadgrobne sanduke, postavljena su tri krsta znatnih dimenzija i sva tri su snabdjevena ćiriličkim natpisima. Nekropola podignuta na grobnoj (obrednoj) gomili koja pripada praistoriji, nosi veliku važnost za kulturno-crkvenu istoriju Huma/Hercegovine. Kazuje, zahvaljujući natpisima, širinu prostornog obuhvata Dragišića. Ukazuje se kao mjesto ukopa srpskih pravoslavnih rodova tokom XV i XVI vijeka.

Pripadnici roda Dragišića živjeli su i na Bogdašićima kod Bileće. To znamo zahvaljujući krsnom spomeniku sačuvanom pod planinom Sominom čiji sam natpis rastumačio prije dosta godina. Takođe, jako je važno pomenuti dijaka Vujina Dragišića koji je sahranjen pod velikim krstom u selu Njeganovići, takođe kod Bileće.

Tokom 1963. godine, u ovo selo je stigla ekipa Zemaljskog muzeja u Sarajevu sa namjerom da jedan od ova tri krsta na gomili u selu Simijove podigne i prenese u Sarajevo. Mještani su se okupili i pokušali zaštititi spomenik svog predčasnika kazujući da ne bi trebalo remetiti mir pokojnika – vlasnika spomenika. Upravo taj krst je odabran jer posjeduje značajniju simboličku dekoraciju i opsežniji natpis. Stručnjaci Zemaljskog muzeja su se sutradan pojavili u pratnji policije koja je odbila okupljene mještane i krst je odnešen u Sarajevo. Tamo se i danas nalazi.

Postavljen je ispred zgrade muzeja, lijevo od glavnog ulaza, tik uz bulevar. Kada sam prije značajnog broja godina učestvovao u naučnom skupu posvećenom Šefiku Bešlagiću u organizaciji Filozofskog fakulteta u Sarajevu, obišao sam ga i snimio njegov natpis.

Krst koji su moji vrli prijatelji sastavili, najprije, velikim naporom podigli njegov okomiti stup, takođe posjeduje ćirilički natpis koji kazuje da tu leži Pilat Radivojević. On je vjerovatno oboren prilikom gradnje puta Ljubinje – Bileća. Na taj način umnogome su doprinijeli rekonstrukciji izvornog izgleda kompletne nekropole. Ostaje da se potrudimo na izradi potpune replike krsnog spomenika koji je stajao na sredini gomile, a koji je oduzet njegovom vlasniku, stanovnicima Simijova i narodu istočne Hercegovine.