Moja Srbija za srpsku decu u Francuskoj
Pored Nemačke i Švajcarske dopunska škola na srpskom jeziku, pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Vlade Srbije, najbolje je organizovana u Francuskoj gde živi brojna srpska zajenica. Srpski jezik, ćirilicu, istoriju, geografiju, kulturu, običaje i tradiciju, deca uče u Pariskom regionu, Orleanu, istočnoj Francuskoj, Strazburu i Lionu.
U Pariskom regionu nastavu drže: Blaženka Trivunčić, koordinator dopunske nastave na srpskom jeziku u Francuskoj od 2019, u opštini Pariz IV u Kulturnom centru Srbije; Milija Jevremović u opštinama Levaloa Pere, Isi le Mulino, Sen Mor de Fose, Bondi i Pariz XX; Ljiljana Simić u opštinama Roni su Boa, Sen Mor de Fose, Ivri sir Sen i Sans; Katarina Strailović u opštinama Pariz HVI, Le Plesi Robenson, Obervilije, Pjerfit i Bondi i Tamara Nacik u opštinama Pariz X, Bondi, Epon i Montrej.
Slavica Miletić zadužena je za dopunsku školu na srpskom jeziku u Orleanu, Marija Praizović u istočnoj Francuskoj (Etip, Didenajm, okolina Miluza i Belfor), Nataša Francišković i Nataša Radojević (Strazbur, Nansi, Kolmar) i Aleksandra Dobranić Bursać u Lionu. Reč je o izuzetno iskusnim nastavnicima sa dugogodišnjim prosvetnim radom sa decom u otadžbini.
Blaženka Trivunčić, koja brine o odvijanju nastavnog procesa u čitavoj Francuskoj profesor je srpskog jezika i književnosti. Od 2001. do 2015. godine radila je kao nastavnik srpskog jezika u Osnovnoj školi „Branislav Nušić” u Beogradu, a poslednje četiri godine kao nastavnik dopunske nastave na srpskom jeziku u Pariskom regionu. Ova izuzetna žena-pedagog autor je i urednik internet stranice dopunske nastave na srpskom jeziku u Francuskoj Moja Srbija – to sam ja, uređuje i vodi elektronsku bazu nastavnih materijala dopunske nastave na srpskom jeziku u inostranstvu Čas po čas, na Fejsbuku uređuje stranicu Srpski Pariz i koatuor je i koordinator Projekta Obrazovni krug za Srbiju, Francusku i Italiju.
Blaženka Trivunčić uoči početka školske 1919/20 godine održala je zapaženu prezentaciju na kojoj je otvoreno i bez dlake na jeziku, govorila o manama ali i vrlinama dopunskog obrazovanja naše dece, koje je vrlo značajno za očuvanje nacionalnog identiteta i u velikoj meri brana od asimilacije, kojoj su neminovno izloženi naši ljudi, a posebno deca.
Kao izuzetno značajne aktivnosti istakla je svetosavske dane srpske dopunske škole, sportske igre, hunaminatarne akcije, otvaranje prve srpske školske biblioteke u Francuskoj, projekat „Obrazovni krug“, istraživačke radove o aktulenoj jezičkoj situaciji, ekskurzije, boravak u kampovima u otadžbini, uspostavljanje kontinuirane stručne saradnje među nastavnicima, E-arhiva didaktičko-metodičkih , koja predstavlja dragocenu pomoć nastavnom kadru koji se smenjuje i kome je omogućen stvarni uvid u dinamičnu i promenljivu perspektivu izučavanja srpskog jezika kod mlađih generacija iseljeničkih srpskih porodica.
Kao slabe strane Blaženka Trivunčić posebno je apostrofirala neinformisanost o dopunskoj nastavi na srpskom jeziku.
-Mali broj učenika koji pohađa časove u odnosu na broj Srba, velika je prostorna udaljenost mesta na kojima se nastava izvodi, hterogeni karakter grupa sa izraženim uzrasnim i jezičkim razlikama, promenjena perspektiva izučavanja srpskog jezika, nedovoljno razvijena svest srpskih iseljenika o značaju očuvanja srpskog jezika i pisma, restriktivne mere francuskih prosvetnih vlasti – navela je Trivunčić neke od problema sa kojima se suočavaju dopunske škole na srpskom jeziku u Francuskoj.
Nastava se odvija u prostorijama koje obezbeđuju srpska udruženja, u okviru Srpske pravoslavne crkve i prostorijama diplomatsko.konzularnih predstavništava Republike Srbije u Francuskoj.
-Izvođenje nastave (prostor i satnica) često zavise od opštinskih vlasti i od predsednika srpskih udruženja koji sa njima komuniciraju. Nije potrebna dozvola za rad, ali neretko se događa da je dogovoreni termin izmenjen, da je promenjeno mesto izvođenja časova jer se prostor renovira. Uslovi rada u učionici su često skromni i ne postoji mogućnost da se dobije duža satnica ili veći prostor – objasnila je koordinator Dopunske škole u Francuskoj.
Obaveze nastavnika, ukazala je Triunčić, često izlaze iz okvira njihovog opisa posla. Oni moraju biti spremni za sve poslove, počev od otključavanja, uređivanja učionice, postavljanja stolova i stolica, do brige o urednosti i vraćanja prostorije u zatečeno stanje.
-Takođe, su zaduženi za donošenje nastavnih sredstava, za komunikaciju sa osobama zaduženim za čuvanje prostora, kao i sa predsednicima udruženja. Rado prisustvuju i događajima koje organizuju srpska društva i pripremaju đake za gostovanja na kulturnim manifestacijama srpske zajednice – istakla je Blaženka Trivunčić.
Po njenom mišljenju do stabilne škole moguće je dooći samo kroz saradništvo i porfesionalnost, razumevanje i podršku, razvijanje svesti o važnosti institucionalnog delanja i jedinstvenog javnog nastupanja. Posebno je važan stav srpske zajednice u rasejanju, a samim tim i napredak škole, koji je uslovljen onim što škola zrači i pokazuje.
U iscrpnoj i analizi rada dopunskih škola u Francuskoj Trivunčić je istakla da je osnovni zadatak nastave na srpskom jeziku u Francuskoj očuvanje stabilnosti i povećanje broja učenika što je povezano i sa naporima da se ostane u sistemu francuskog školstva. Kada je u pitanju Pariski region poseban zadatak nastave na srpskom jeziku jeste briga o školama u pariskim arondismanima, gde su zahtevi pariske akademije najrigidniji.
Od poslednjih aktivnosti dopunskih škola u Francuskoj beležimo plemenitost učenika koji su svojim vršnjacima na Kosovu i Metohiji poslali srdačne čestitke za Novu godinu i Božić, a učeći da pišu i šalju lepe želje istovremeno su se upoznavali o životu njihovih vršnjaka na Kosovu i sa srpskom kulturnom baštinom u ovoj južnoj srpskoj pokrajini. Svaki učenik izradom čestitke za decu sa Kosova i Metohije učestvuje u humanitarnoj akciji organizacije „Svi za Kosmet“, čiji je koordinator za Pariz Nenad Klajić.
Pogledajte kratak video-zapis Slavice Milić o spremanju božićnih čestitki koje su pisali đaci u Orleanu:
https://youtu.be/RIciIVrPp-4?t=12
Valja pomenuti i konkurs „Čitalačka značka“, koji organizuje Kulturni centar Čukarice, a sa kojim su učenike dopunske škole u istočnoj Francuskoj upoznali drugari Osnovne škole „Stefan Dečanski” iz Beograda. Ideja ovog programa, koji je pokrenut još prošle godine, jeste očuvanje i prenošenje nematerijalnog kulturnog nasleđa na mlađe generacije, kao i negovanje kulture čitanja i lepog izražavanja, pisane reči i opšte pismenosti.
Kako saznajemo na portalu Moja Srbija – to sam ja, a iz pera nastavnice Marije Praizović đaci Srpske dopunske škole u istočnoj Francuskoj su tokom meseca novembra tragali za novim saznanjima. Na tematskim časovima se govorilo o porodici, rodbinskim odnosima i proučavalo se porodično stablo.
„Učenici su mogli da saznaju puno toga o znamenitim Srbima i njihovim biografijama, kao i ličnostima naslikanim na srpskim novčanicama. Pošto se u ovo doba godine proslavljaju mnoge slave, pažnja se posvetila i srpskoj tradiciji. Đaci su učili da nabroje slave, svetitelje, datume njihovog obeležavanja i slavske običaje. Na časovima je bilo vrlo uzbudljivo, dinamično i, iznad svega, životno. Mogao se osetiti duh Srbije sa svim svojim znamenitostima, lepotama i običajima“, napisala je Marija Praizović.
Zahvaljujući Goranu Bukejloviću, jednom od roditelja, đaci su dobili plakate i boji na kojima su prikazani značajni Srbi, srpski manastiri i sveci koji se proslavljaju u porodicama.
“Podrška roditelja ne izostaje, a to je svakako glavno uporište za funkcionisanje srpske dopunske škole u Francuskoj“, istakla je Praizović.
Nataša Francišković, predavač i prevodilac, iako radi kao honorarni nastavnik u dopunskoj školi u Strazburu, posebno se ističe u radu sa decom u ovom delu Francuske, ali i drugim brojnim aktivnostima. Radila je na različitim programima međunarodne razmene, seminarima i festivalima, u Francuskoj, Nemačkoj, Velikoj Britaniji i Srbiji. Kao pedagoški asistent trenutno radi u školi s gimnazijalcima i predaje francuski i engleski jezik strancima, a od prošle godine priključila se deci u dopunskoj školi, gde je nasedila Koranu Ekert.
*Dopunske škole za srpsku decu u dijaspori deo su projekta našeg portala koji sufinasira Uprava za saradnju s dijsporom i Srbima u regionu Ministarstva spoljnih poslova Vlade Srbije
