Srpski uči sve više naše dece u Nemačkoj

Posle Amerike najviše Srba živi u Nemačkoj pa ne čudi i što u ovoj zemlji najviše srpske dece ide u dopunske škole srpskog jezika. Kao i u drugih devet zemalja Evrope i u ovoj državi nastava se odvija pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvete, nauke i tehnološkog razvoja Vlade Srbije, u saradnji sa našom ambasadom i duplomatsko-konzularnim predstavništvima, a časovi dva puta nedeljno drže se u nemačkim školama.

Srpski jezik, ћирилица, istorija, geografija, tradicija i običaji srpskog naroda uče se svuda gde postoje uslovi i gde traže roditelji dece. Poslednjih godina poraslo je interesovanje naših ljudi u Nemačkoj za ovim dopunskim obrazovanjem, a nastava se odvija u pokrajinama Bavarska, Hesen, Baden-Virtemberg, Berlin, Bremen, Donja Saksonija i  Hamburg.

Sa dopunskim školama u Nemačkoj počeleo se tokom sedamdesetih i osamdesetih godina i ta nastava bila je namenjena deci jugoslovenskih gastarbajtera i diplomata u Nemačkoj. Škola se zvala „dopunska nastava na srpskom jeziku“. Gastarbajteri su dolazili u Nemačku na određeno vreme i tokom tih godina su njihova deca morala da pohađaju nemačku školu. Zbog toga je postojala realna opasnost da izgube korak sa obrazovanjem u otadžbini. I to se u praksi pokazalo kao tačno pa su mnoga dece posle testova vraćana u niži razred.

Da bi se to izbeglo, deci gastarbajtera je ponuđena mogućnost da na dopunskoj nastavi na maternjem jeziku dalje razrađuju nivo znanja potreban za normalan nastavak školovanja u otadžbini. Deca koja bi dobila svedočanstvo sa ocenom iz te nastave, po povratku u Jugoslaviju nisu morala da polažu posebne testove i najčešće su bez problema nastavljala školovanje u višem razredu. Tako je bio obezbeđen kontinuitet obrazovanja.

Mesta na kojima se držala tada nastava na maternjem jeziku bila su i mesta okupljanja dece jugoslovenskog porekla, pa su tamo često nastajala sportska, folklorna, muzička, naučna i druga udruženja sunarodnika, što je dodatno doprinosilo nezi kulture i jezika jugoslovenskih naroda.

Početkom devedesetih godina, nakon raspada Jugoslavije, nemačke vlasti su brzo reagovale na nastajanje novih država na Balkanu i njihovih zvaničnih jezika, pa je organizovana nastava na srpskom, bosanskom i hrvatskom jeziku, a ubrzo potom došlo je i do reforme nastave na maternjim jezicima.

Deca koja su završila četvrti razred, što u Nemačkoj znači prelazak u srednju školu, od petog razreda nadalje obično uče dva strana jezika i to sa različitim brojem časova. Zbog toga se ti predmeti najčešće nazivaju „prvim“ i „drugim“ stranim jezikom. U Severnoj Rajni-Vestfaliji, deca migrantskog porekla su dobila mogućnost da u svojoj školi kao „drugi strani jezik“ umesto onog koji im je tamo ponuđen prijave – svoj maternji jezik koji uče jednom nedeljno posle podne na jednoj drugoj lokaciji. Tako su deca srpskog porekla dobila priliku da im se ocena iz srpskog jezika uvrsti u regularno svedočanstvo kao ocena iz „drugog stranog jezika“.

Danas je u Nemačkoj sve više odelenja dopunske nastave na srpskom jeziku, a od prošle školske godine srpski se uči i pokrajini Bavarska u kojoj kako se procenjuje živi oko 45.000 Srba. Za pohađanje nastave u ovom delu Nemačke interesovanje je pokazalo oko 120 mališana, a na početku školske godine ugostili su i Mladena Šarčevića, minstra prosvete. On je tada najavio da će škole biti otvorene u Nirnbergu i Augzburgu.

Najviše srpskih đaka ima u školama pokrajine Hesen i Baden-Vintenberg, gde sa učenicima radi 13 nastavnika. Od prošle školske godine srpska škola je otvorena i u južnom delu pokrajine Baden-Virtemberg, gde pod nadležnošću našeg konzulata u Štutgartu jedna nastavnica organizuje nastavu za oko 130 učenika srpskog porekla.

Konačno sva deca u srpskoj dijaspori uče po jedinstvenom planu, na osnovu pravilnika i programa koji važe od početka tekuće školske godine, izabrani su koordinatori rada škola, a Biljana Bukinac zadužena je za sve škole u evropskoj dijaspori.

U Bremenu je ove godine počela nastava za đake u srpskoj dopunskoj školi, molitvom. Učenici, zajedno sa profesorkom Milicom Stanković i njihovi roditelji okupili su se u hramu Svetog Georgija gde im je protojerej Saša Momirović, poželeo uspeh u učenju. Na teritoriji Berlina nastavu održavaju nastavnice Milana Rakić i Mirjana Stefanović.

Nastava Srpske dopunske škole u nemačkoj pokrajini Baden-Virtemberg ove godine takođe je počela na vreme. Tatjana Popović, profesor germanistike iz Inđije, koja je poslednje četiri godine radila i kao nastavnik u Srpskoj dopunskoj školi u Štutgartu, postavljena je za koordinatora. Ona će u narednom periodu raditi na povećanju broja đaka u ovoj pokrajini. Pored nje, tim Srpske dopunske škole u Baden-Virtembergu sačinjavaju: Slavica Simić, Valentina Damjanović, Jovana Knežević, Slavica Stupar, Biljana Anđelković, Ksenija Gaćinović i Nataša Milenković. Slavica Simić, Valentina Damjanović i Slavica Stupar.

Naslovna fotografija: Početak školske godine u Bremenu, đaci, profesorka i roditelji  sa protojerejom Sašom Momirovićem

*Tekst o dopunskim školama u Nemačkoj deo je projekta našeg portala koji sufinasira Uprava za saradnju s dijasporom i Srbima u regionu Ministarstva spoljnih poslova Vlade Srbije