„Glas kanadskih Srba“ čuje se 85 godina
Najstarije srpske iseljeničke novine u Kanadi, „Glas kanadskih Srba“, napunile su 85 godina. Prvi broj pod nazivom „Glas Kanade“ izašao je 27. decembra 1934. u Torontu u tiražu od 15.000 primeraka.
Moto lista je i danas – Širite ljubav i slogu. S narodom – za narod. Među štampanim glasilima na srpskom jeziku koja i danas izlaze u zemlji i svetu, od Glasa su stariji samo Politika (1904) i Amerikanski Srbobran (1918).
Do novembra 1945. Glas je izdavao i uređivao Božidar M. Marković, a desna ruka bila mu je supruga Milica. U januaru 1944. list menja ime u sadašnje, a od novembra 1945. Glas postaje zvanično glasilo Srpske narodne odbrane. Pet decenija (1934-1983), uključujući i godine tokom Drugog svetskog rata, izlazio je nedeljno, potom duže od četvrt veka mesečno, a od pre tri godine dvomesečno.
Paketi pomoći koje su kanadski Srbi slali u otadžbinu i u zarobljeničke logore tokom i posle Drugog svetskog rata često su sadržali i primerak Glasa. Jedan je primio i kasniji urednik Bora Dragašević (8. decembra napunio 95 godina), koji je tu dužnost, među ukupno devet urednika, obavljao najduže – dve decenije – dok je njegova supruga Draga 22 godine uređivala englesku sekciju.
Bora Dragašević, jedan je od najistaknutihih kanadskih Srba, svoj je život i svojevrsnu hroniku iseljeništva opisao u memoarima Stopama predaka, obimnoj knjizi na srpskom jeziku na 750 strana.
Saradnici Glasa kanadskih Srba bili su i Miloš Crnjanski, Isidora Sekulić, Rastko Petrović, vladika Nikolaj Velimirović, ambasador Konstantin Fotić i mnogi drugi srpski intelektualci iz Kanade, SAD, Srbije i drugih delova sveta.
„Glas kanadskih Srba se i danas štampa, nažalost, samo četiri puta godišnje. Pred Božić i Uskrs, kao i uoči i posle Srpskog dana u Nijagari, najmasovnijeg skupa naših iseljenika na severnoameričkom kontinentu, čiji je suorganizator Srpska narodna odbrana. Ali, važno je da i dalje postoji i da, makar i na simboličan način, prati najvažnije događaje vezane za srpsku zajednicu u Kanadi“, rekla je Suzana Sudar, koja je više od decenije, kao prva žena, glavni i odgovorni urednik ovog lista.
Ono što je kuriozitet, istakla je, jeste to što su najvredniji saradnici lista legende srpske komune u Kanadi, Bora i Draga Dragašević, kao i Olga M Marković, kćerka osnivača Glasa. Glas kanadskih Srba osam i po decenija je hronika srpskih doseljenika u Kanadi, njihovih kulturnih i širih društvenih okupljanja, čuvar srpske tradicije i istorije, pisama i jezika i veza iseljeništva i otadžbine.
Taj list je decenijama i deo kanadskih nacionalnih arhiva. Primerci Glasa od 1934. do 2006. godine, sačuvani su na mikrofilmu i u ime Srpske narodne odbrane poklonjeni biblioteci, Nacionalnoj biblioteci Kanade u Otavi, Biblioteci Univerziteta Toronto i Muzeju srpskog nasleđa u Vindzoru. Povodom stogodišnjice SNO u Srbiji, mikrofilm Glasa poklonjen i Narodnoj biblioteci Srbije. Glas je sačuvan i u digitalnom formatu sve do 2013. godine.
Izvor: RTS
