Krajiško poselo okupilo Srbe iz cele Amerike
„Krajišnici đe ćemo na prelo?“ nekada se orilo na Kordunu, Baniji, Dalmaciji, Slavoniji i Lici, a danas u Čikagu
Piše: Svetozar Dančuo
Više od 600 posetilaca iz Amerike i Kanade okupilo se u subotu 25. februara 2023. godine u velikoj sali Manastira Nova Gračanica na manifestacija Krajiško prelo. Organizatori iz istoimenog čikaškog Udruženja krajiških Srba pripremili su celovečernji program od izložbi i nastupa folklornih grupa i glumaca do zabave u kojoj su dominirale krajiške pjesme.
U pozdravnoj besedi vladika srednjezapadno-američki i novogračanički Longin je istakao da su krajiški Srbi u Americi pouzdan oslonac u svim manifestacijama koje organizcuje srpska zajednica.
-Svoje običaje, svoju Krsnu slavu, svoju ćirilicu i svoj srpski jezik daleko od rodnog Zavičaja možemo da sačuvamo jedino pod okriljem naše Srpske pavoslavne crkve. Te vrednosti smo do sada, a uz Božju pomoć nadam se i u buduće, uspešno prenosili i na naš najmlađi naraštaj, naveo je on.
Generalni konzul Republike Srbije u Čikagu Damjan Jović kaže da velika udaljenost od rodnog kraja Srbima nije prepreka da čuvaju najlepše tradicije svog naroda koji je vekovima živeo i još uvek živi na području Krajine. I u novu sredinu Krajišnici su „doneli“ upornost, istrajnost i pošteni rad. Jović je istakao da veza Matice i srpske zajednice u Americi stalno jača, a kao dokaz je naveo uvođenje direktne avio-linije od Beograda do Čikaga.
Brojne su humaniterne akcije koje je u dve decenije sprovelo ovo čikaško krajiško udruženje. Kako je istakao predsednik „Prela“ Ljubinko Špegar u njima prednjače prilozi za obnovu srpskih crkava i manastira. Tako je i tokom ove večeri sporvedena uspešna akcija prikupljanja priloga za izgradnju prvog hrama posvećenog Svetim novomučenicima jasenovačkim koji se gradi u selu Međuvođe u Kozarskoj Dubici. Među priložnicima bili su i potomci žrtava ustaškog logora Jasenovac.
Najviše pažnje i ovoga puta privukli su nastupi folklornih ansambala „Svilen konac“ i „Oplenac“, kao i nastupi glumaca iz Srpskog pozorišta Čikago. Milenko Šišarica je kazivao delove svoje autobigrafske monodrame pisane u „Ćopćevskom stilu“, dok je Igor Obradović recitovao stihove srpskih pesnika među kojima i Save Mrkalja čija je 240. godišnjica od rođenja i na taj način obeležena u Čikagu.
U sklopu Krajiškog prela bilo je postavljena izložba alata i starih zanata, muzički instrumenti i rukotvoreine naših baka koju je pripremila Ljuba Bjelanović. U pauzi je priređena tombola za koju su nagrade obezbedili članovi tog udruženja, vlasnici kompanija. Život u Krajini bio je i tema dečjih likovnih radova koje su mališani crtali uz asistenciju Radmile i Mirjane Polovina.
Posetiocima je pružena prilika da se upoznaju i sa Znemenitim Srbima Korduna kroz izložbu koju je pripremio član Uprave udruženja „Prelo“ Svetozar Dančuo. Među njima su Vladimir Matijević osnivač srpskog „Privrednika“, društva koje je zaslužno za školovanje više od 40.000 siromašne talentovane dece u prvoj polovini 20. veka, zatim pesnikinja Dara Sekulić, Milan Vujaklija autor čuvenog „Rečnika stranih reči i izraza“, Sveti sveštenomučenik Branko Veljunski, advokat i publicista Veljko Guberina, filozof Gajo Petrović, osnivač Srpske narodne odbrane u Kanadi Pero Bulat, operna pevačica Mirjana Dančuo, fudbaler Goran Bunjevčević i drugi.
U okviru ove manifestacije posebni deo bio je posvećen 240. godišnjici rođenja Save Mrkalja reformatora srpske ćirilice i jezika, pesnikua, monaha i učitelja. On je rođen u Sjeničaku na Kordunu 1783. a umro u Beču 1833. godine. Ovo je prva manifestacija obeležavanja njegovog jubileja, a prema najavama tokom godine se očekuju slični skupovi u Srbiji, Srpskoj kao i u njegovom rodnom mestu na Kordunu.
