Promocija knjige Predraga Savića 3. avgusta u Trebinju

Najnovije delo poznatog pisca i advokata o zaboravljenim i izbrisanim Srbima iz istorije predstaviće se pred trebinjskom publikom

U galeriji Muzeja Hercegovine u Trebinju, u nedelju, 3. avgusta 2025. godine sa početkom u 19.30 časova, biće održana svečana promocija knjige „Ne(o)pravdano zaboravljeni“ autora Predraga Savića.

Ova istorijska studija baca novo svetlo na događaje nakon raspada Austro-Ugarske, kada je general Rudolf Majster, vojni komandant i pesnik, poveo svoje jedinice u oslobađanje Maribora i severne Štajerske. U središtu pažnje knjige nalaze se srpski dobrovoljci, ratnici koji su preživeli užase ratnog zarobljeništva i potom stali na branik tek stvorene Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Njihova uloga, iako ključna, dugo je bila prećutana i zanemarena.

Učestvuju: dr Milorad Vukanović, istoričar, predsednik Srpskog nacionalnog savjeta Dubrovnika i glavni urednik časopisa Poma, koji ima tradiciju dužu od jednog veka, Željko Komnenović, profesor književnosti, dugogodišnji novinar i predsednik Opštine Tivat i autor Predrag Ssvić.

 -U Trebinju, najlepšem srpskom gradu, sa gospodskim duhom, mediteranskim znamenjem (iako ne izlazi na more) po šesti put imam književno veče – ističe Predrag Savić. -.U mojoj Mionici imao samo samo dve promocije, a u rodnom Valjevu – jednu!

Knjiga Ne(o)pravdano zaboravljeni detaljno opisuje herojski podvig generala Majstera i njegovih boraca u prelomnoj 1918. godini. Posle sloma Austro-Ugarske, Slovenija je bila u opasnosti da izgubi severne teritorije. General Majster je tada, preduzimljiv i odlučan, brzo reagovao i vojno osigurao Maribor i Štajersku. Posebno je značajno što je u ovim akcijama učestvovao veliki broj srpskih dobrovoljaca — ratnih veterana i bivših zarobljenika — koji su, uprkos stradanjima, stali pod Majsterovu komandu.

Autor koristi obimnu arhivsku građu kako bi rekonstruisao tokove mobilizacije, borbi i uzajamnih odnosa među jedinicama. Na taj način knjiga ima i dokumentarnu i narativnu vrednost, čineći je izuzetno čitkom i pristupačnom i stručnjacima i široj publici.

Knjiga Ne(o)pravdano zaboravljeni već izaziva pažnju među istoričarima i publicistima koji se bave Prvim svetskim ratom, vojnim formacijama i postratnim geopolitičkim promenama. Ističe se kao delo koje nudi novi uvid u složene srpsko-slovenačke odnose, ali i kao pokušaj da se povrati dostojanstvo onima koji su bili zaboravljeni.

Kritičari naglašavaju da Savić uspešno povezuje arhivsku tačnost sa emotivnom snagom svedočenja. Knjiga otkriva sudbine pojedinaca, njihove žrtve i borbu za teritorijalni integritet države u nastanku. Kao takva, ona će nesumnjivo postati značajno štivo u bibliotekama istoričara, istraživača, studenata i svih onih koji žele dublje razumevanje balkanske prošlosti.

Izdavač i urednik  ove studije Miodrag Jakšić, veli da ona namenjena za: istoričare, studente humanističkih nauka,,ljubitelje vojne istorije,čitaoce koji žele da otkriju manje poznate aspekte nastanka Kraljevine SHS.

Ona je dragoceno štivo i za sve koji se bave odnosima Srba i Slovenaca, stratištima posle Prvog svetskog rata, i pitanjem istorijskog pamćenja.

Autor Predrag Savić već je poznat po knjigama koje osvetljavaju zaboravljene ili potisnute ličnosti i događaje srpske istorije. Njegova  najpozbatija dela su :

„Tajna ispod mrtve mačke“ roman o izgubljenim romanima Ive Andrića, Roman o Hadži Ruvimu „Kaluđeri i smrt,“ i

„Mato Gracić i dubrovački Srbi katolici“, studija o identitetskim i kulturnim pitanjima u Dubrovniku.

Njegovo istraživanje u knjizi Ne(o)pravdano zaboravljeni posebno je važno jer otvara arhive, razotkriva mehanizme brisanja i podseća nas da zaborav nije slučajnost već često politički čin.