Počela obnova srpske crkve u Njujorku

Odbor za izgradnju Srpske pravoslavne crkve Svetog Save u Njujorku, koja je izgorela u požaru 2016. godine, saopštio je da je počela obnova ovog velelepnog hrama na Menhetnu. U prvoj fazi rekonstrukcije biće postavljene nove čelične grede na strmoj krovnoj konstrukciji sa pratećom pločom i hidroizolacijom. Paralelno sa ovim zahtevnim poslom postaviće se i armiranobetonski pod, kao i privremena vrata i prozori, kako bi se hram zaštitio od vrmenskih nepogoda.

Episkop Istočno-američke eparije Srpske pravoslavne crkve Vladika Irinej potvrdio je da je posle brojnih prepreka na putu obnove ove svetinje konačno počeli radovi.

-Ova faza rekonstrukcije uistinu je signal početka vaskrsnuća crkve od požara na Vaskrs 1. maja 2016. godine. Važno je da se ovaj sveti zadatak poduzima tokom jubilarne proslave 800. godišnjice autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve (1219-2019) i, sa njom, posvećenje Svetog Save kao prvog arhiepiskopa srpskih zemalja – rekao je vladika Irinej.

Jedan od najistaknutijih graditelja u Americi Frank Sciame zadužen je za nadgledanje radova. On je bivši predsednik Njujorškog Landmark konzervarorijuma, koga je bivši gradonačelnik Blumberg imenovao da lično rukovodi izgradnjom Memorijala Svetskog trgovinskog centra. Predsednik Odbora Svetog Save Mišel Micić ukazao je da imenovanje ovog izuzetnog čoveka daje dodatnu sigurnost projktnom timu ističući ogoromno Frenkovo iskustvo prilikom radova na Centralnoj sinagogi, Muzeju umetnosti i dizajna, Novom muzeju, Linkoln centru i mnogim drugim znamenitostima njujorka.

Obnova crkve Svetog Save u ovoj fazi u tesnoj je kordinaciji sa Komisijom za očuvanje znamenitosti u Njujorku. Radovi na krovnoj konstrukciji, podu i privremenoj stolariji trebali bi da se završe tokom jeseni ove godine, a odmah se prelazi na sledeću fazu kako bi se što pre hram osposobio za bogosluženja i povratak vernika.

-Crkva Svetog Save je svetište koje pripada svim Srbima gde god da žive, imajući u vidu da je to deo nasleđa koje nam je ostavio sveti vladika Nikolaj. Stoga, koristio ovu priliku da, s očinskom ljubavlju, pozovemo sve pravoslavne Srbe i sve ljude dobre volje da se u molitvi okrenemo zajedno u obnovu našeg neprocenjivog utočišta – rekao je, između ostalog, vladika Irinej.

Crkva je u gotskom stilu sagrađena 1850. godine i prvo je postojala pod imenom „Crkva svetog trojstva“, pre nego što je otkupljena od Episkopalne njujorške crkve 1943. godine. Ovu velelepnu svetinju projektovsao je čuveni arhitekta toga doba Ričard Apdžon. Dok je još pripadala episkopalnoj crkvi u njoj je održana prva pravoslavna liturgija u Sjedinjenim Američkim Državama 1865. godine.

Zvanično, crkva je osnovana 1937. godine, a regostrovana 1940. godine. Tadašnji biskup iz katedrale Svetog Bogoslova Jovana ponudio je Srbimamesto u crkvi. Crkva je kupljena 11 juna 1944. godine i osveštana iste godine.^[3]

Iako je crkva ponuđena ruskoj pravoslavnoj crkvi kao i grčkoj pravoslavoj crkvi, ipak je odlučeno da se da Srbima jer nisu imali crkvu u ovom delu Sjedinjenih Američkih Država. Projekat je podržavao i Petar II Karađorđević, kao i Nikolaj Velimirović koji je imao dugogodišnje i prijateljske odnose sa engleskom Anglikansom crkvom i jedan je od zaslužnih ljudi za dobijanje crkve u Njujorku. Ceo crkveni kompleks kupljen je 1942. godine. Nakon završetka Drugog svetskog rata, ova crkva bila je jedino mesto gde su srpske izbeglice mogle da se sretnu, očuvaju svoju veru i nacionalni identitet.

U crkvi se nalazio vizantijski ručno rađen ikonostas donet iz manastira Sveti Naum u Ohridu. Ikone je radio ruski ikonopisac Ivan Meljinkov. Crkva je proglašena zgradom od nacionalnog zanačaja, a u dvorištu crkve se nalazi bista Nikoli Tesli.  Ovu svetinju često je posećivao Petar II Karađorđević, a posetio je i patrijarh srpski Pavle 1992. godine u oktobru mesecu.