Kako je Marko Stijepović od Aljaske stvorio državu

Majkov otac stigao je u Ameriku sa 18 godina. Iz rodnog Risna, u kojem je rođen 1874. godine, Marko Stijepović zaputio se na dalek put tako što se ušunjao na jedan od brodova koji su prolazili kroz luku i kao slijepi putnik stigao do njujorškog ostrva Staten Ajland.

Posle toga se nastanio u Kaliforniji, ali je zov zlatne groznice na Aljasci bio prejak. U Klondajk se preselio 1897, a prvih godina se bavio trgovinom i opremanjem drugih rudara. Rudarenjem i sam počinje da se bavi 1902. godine i među prvima otkriva zlato u Ferbanksu, koji je iste godine osnovan. Dobivši nadimak „Mudri Majk“, postao je jedan od najvećih i najuspješnijih rudara na Aljasci i prilično se obogatio.

Marko Stijepović je 1919. godine oženio Olgu Bartu, Hrvaticu iz Portlanda u Oregonu, ali ona nije mogla da se prilagodi na život u divljini Aljaske. Godinu dana kasnije brak se raspao. Ipak, plod njihovog kratkog braka bio je sin – takođe Marko, koji će postati poznat kao Majk Stijepović Drugi.

Tokom Drugog svjetskog rata pridružio se mornarici, a 1944. godine preminuo mu je otac. Posle rata nastavio je sa pravničkom karijerom i postao gradski tužilac, a pokrenuo je i privatnu advokatsku kancelariju.

Tadašnji guverner teritorije Aljaske Bendžamin Frenk Hajncleman podnio je ostavku 1957. godine, nakon čega je na Aljasku stigao državni sekretar unutrašnjih poslova Fred Siton, koji je tražio potencijalne kandidate.

Iako se Majk nije ni prijavio za poziciju, Siton je bio veoma impresioniran njime, pa ga je preporučio u Bijeloj kući. Predsednik Dvajt Ajzenhauer nominovao je Majka za guvernera 9. maja, a mandat mu je počeo 5. juna 1957. godine.

Ipak, Majk Stijepović naporno je lobirao širom Aljaske i SAD da bi pridobio podršku, a to je urodilo plodom i Ajzenhauer je potpisao Zakon o državnosti Aljaske.

Dobijanjem statusa države, funkcija guvernera teritorije više nije postojala, pa je Majk Stijepović ušao u trku za američki Senat, ali je izgubio. Ostao je prominentna ličnost u Aljasci, ali nikada više nije držao neku državnu poziciju. Nastavio je da se bavi advokaturom.

Krajem 70-ih godina odselili su se sa Aljaske u Medford u Oregonu. Imali su čak trinaestoro dece, a jedna od ćerki udala se za legendu NBA lige Džona Stoktona.

Matilda Stijepović preminula je 2003. godine, a Majk 2014. u 95. godini života od povrede glave nakon pada.

Naslovna fotografija: Mark Stijepović (drugi zdesna u prvoom redu) na proslavi proglašenja Aljaske za državu 3. januara 1959. godine