Piše: Ognjen Vojvodić
Telekanal Rosija od 2012. godine emituje serijal dokumentarnih emisija Razotkrivena istorija (Rassekrečenaя istoriя), urađen prema dokumentciji arhiva Predsjednika RF sa koje je uklonjena oznaka tajnosti. Urednik serijala je istoričar Sergej Kudrjašov, glavni urednik žurnala Vjestnik arhiva Prezidenta RF.
U serijalu su prikazani podaci i dokumenta o političkoj istoriji Sovjetskog saveza, a u programu Kultura filmovi o programskim projektima ideološkog identitetskog inžinjeringa kulturne politike Sovjetskog Saveza. Najznačajniji film u oblasti kulturne politike jeste film `Latinizacija jezika`(Latinizaciя яzыkov) u kojem su prikazani dokumenti i početak procesa neostvarenog projeka sovjetske strategije reforme ruskog jezika i pravopisa, kao prekidanja pravoslavnog predanja pismenosti. Film prikazuje politiku sovjetskog rukovodstva u periodu od 1918. do 1930.godine kada je izrađivan program latinizacije ruskog alfabeta i pravopisa drugih naroda Sovjetskog Saveza.
Film je značajan za srpsku publiku jer prikazuje metodologiju i prirodu reforme ćiriličnog pravopisa i nametanja latiničnog `ruskog` pisma, to jest postupak pravopisnog prozelitizma kakav je sprovođen reformom srpskog jezika i pravopisa u austroslavističkom projektu jugoslovenskog jezičkog programa. Zapravo, film je za Srbe značajan radi razotkrivanja istorije reforme srpskog jezika i pravopisa, koja je sprovedena pod nacionalnim pseudonimom i u formi srpskog filološkog folklora, a koja je bila program uvođenja srpskog naroda u jugoslovenski jezički i državni projekat.
Film dokumentovano prikakzuje doktrinu sovjetske reforme ćiriličnog pravopisa koja je jednaka jugoslovenskom jezičkom vavilonskom vanvjerskom višenacionalnom projektu. U prikazanom postpuku reforme ruskog pravopisa možemo sagledati da su sovjetska i jugoslovenska kulturna politika srodne ne samo jer su SSSR i Jugoslavija formirani iste 1918. godine već što predstavljaju isti ideološko-istorijski proces. Sovjetska i jugoslovenska kulturna politika, iako ideološki formalno suprotstavljene, sprovodile su protivpravoslavni pravopisni program i istorijsko-identitetski inžinjering kreiranja novog nacionalnog identiteta suprotnog pravoslavnom predanju slovenskih naroda.
Sovjeti su revolucionarnom represijom sprovodili pravopisni program koji će „konačno odvojiti ruske radničke mase od nacionalnog i vjerskog sadržaja predrevolucionarnog štampanog materijala“, a austrougarska kolonijalna kulturna politika je sa srpskim saradnicima sprovela kolonizaciju srpskog jezika kreiranjem surogata srpske ćirilice, praksom pravopisnog prozelitizma, kao pravopisa prelaza na ekvivalent latničnog pravopisa prema kojem je kreiran ćirilični surogat. Austroslavistički jugolovenski jezički program su sproveli srpski kolonijalni kneževi i kraljevi kulturnom samokolonizacijom u programu jugoslovenskih jezičkih integracija, a koji je 1918. ustanovljen Ustavom Kraljevine Jugoslavije.
Latinizacija ruskog alfabeta je razmatrana u sovjetskom rukovodstvu 1917. godine i Narodni komesarijat za obrazovanje je izrazio „poželjnost uvođenja latiničnih fontova za sve nacionalnosti koje nastanjuju teritoriju Republike, što je logičan korak na putu posle usvajanja gregorijanskog kalendara i metričkog sistema težina i mjera“. Godine 1918. 5. januara objavljen je dekret Narodnog komesara za obrazovanje, Anatolija Lunačarskog, da se sve štampane publikacije Sovjetske Rusije štampaju novim pravopisom.
Ključna odluka reforme je bila uklanjanje slova Ѣ (jat, rus. яtь), Ѳ (tita, rus. fita), I (i, rus. i desяteričnoe), kao i uklanjanje tvrdog znaka na kraju riječi i na kraju djelova složenih riječi“. Dakle, kao što je urađeno u austroslavističkoj reformi srpskog pravopisa. Od 1928. godine u SSSR-u je osnovana komisija za latinizaciju ruske azbuke, ali, 25. januara 1930. godine Politbiro Centralnog komiteta Savezne komunističke partije boljševika je naložio Glavnoj upravi naučnih, naučno-umjetničkih i muzejskih institucija da obustavi rad na tom programu. Takođe, time je obustavljen program razgradnje ruskog jezika kreiranjem policentričnog višeimenog sovjetskog jezika, doktrinom dijeljenja dijalekata jugoslovenske jezičke politike.
Nadamo se da će film Latinizacija jezika serijala Razotkrivena istorija biti putokaz pravoslavnom narodu i kulturnim djelatnicima Srbije, Srpske i Crne Gore, da započnu rad na razotkrivanju kolonijalnog perioda srpske istorije kao kolonizovanog kulturnog `nacionalnog` nasleđa, a prvenstveno reforme srpskog ćiriličnog pravopisa koji do danas služi praktičnom pravopisnom prozelitizmu prelaska na latinični pravopis, a čije prgramske principe prikrivaju srpski protagonisti jugoslovenske jezičke politike.
Proces pavopisnog prozelitizma je jugoslovenskom jezičkom politikom dvoazbučnosti u Srbiji skoro potpuno sproveden. U Crnoj Gori je partija na vlasti sprovela potpunu latinizaciju jezika to jest potpuni prelaz sa ćiriličnog surogata na latinični ekvivalent pravopisa, za koji je dosledno principu policentrične politike višeimenog jugoslovenskog jezika kreirala i nove latinične grafeme za glasove lokalne lingvistike.
