Pravoslavna molitva za Rusa u kotorskoj katedrali

Piše: Željko Komnenović

Jedan od poslednjih značajnih poznavalaca bokeljske istorije, preselio se u carstvo nebesko. Dr Miroslav Luketić, paštrovski partizan, sovjetski oficir, budvanski publicista, diplomac beogradskog Filozofskog fakulteta koji je doktorirao filozofiju u Pragu na Karlovom univerzitetu, urednik „Paštrovskog almanaha”, veliki patriota i bokeljski entuzijasta.

Nakon rata koji je proveo kao partizan u rodnim Paštrovićima kao borac kotorskog primorskog odreda, Miroslav u Beogradu postaje pitomac prve generacije nove Vojne akademije. Odlukom vlade FNRJ odlazi 1945. godine u SSSR, a 1948. uspešno završava Odesko artiljerijsko vojno učilište. U Staljinovoj Rusiji se ženi Ruskinjom i dobija sina, a Titovoj Jugoslaviji se vraća 1957, dve godine nakon što se Nikita Hruščov u Beogradu izvinio Brozu za Informbiro.

Osamdesetih godina prošlog veka, do Mirove supruge u Budvi došao je glas iz Rusije da joj je brat teško bolestan. Porodica je sa bolesnikom obišla poznate klinike i bolnice ali leka nije bilo. Majka je u očajanju tražila utehu u jednom od retkih preživelih ruskih manastira.

„U Kotoru postoji Hram Svetog Trifuna. Trebaju tamo da vašem sinu očitaju molitvu za zdravlje”, rekao je monah očajnoj majci uveravajući je da će nakon toga bolesnik ozdraviti.

Ugledni budvanski društvenopolitički radnik koji je u tom trenutku bio direktor Opštinskog arhiva, sa suprugom Ruskinjom tim povodom kreće u katoličku katedralu Svetog Tripuna ne bi li izmolio pravoslavnu molitvu. U Kotoru zatiču don Branka Sbutegu, mladog župnika crkve Svetog Eustahija u Dobroti.

Nakon razgovora sa Luketićima, Sbutega koji je završio Institut „Svetog Jeronima” u Rimu i koji je odlično poznavao pravoslavnu liturgiju pristaje na zamisao i ubrzo reči molitve na crkvenoslovenskom jeziku zakotrljaše se zidovima kotorske katedrale.

„Pričajte mi šta ste uradili?”, tražila je majka telefonski odgovor od kćerke nakon povratka iz Kotora.

„Katolički sveštenik je očitao molitvu. Posle smo pili vino i razgovarali”, rekla je kćerka.

Majka je radosno uzvratila:

„Popijte još vina, brat ti je ozdravio!”

Pravoslavnom molitvom katoličkog sveštenika, biva izlečen jedan pravoslavni Rus. To može samo u Boki.

Miroslav je bio čovek nesvakidašnje stvaralačke energije čiji život i početnik može pretočiti u filmski scenario. Izbegavao sam za njegovog života da objavim ovu priču. Anegdotu koja ubedljivo govori o Boki Kotorskoj kao neobičnom supstratu i još neobičnijem sublimatu pravoslavnog Istoka i katoličkog Zapada. O bokeljskom grču večnog srastanja kultura i nacija u kojoj čudno prerasta u svakidašnje, a neobično u obično.

Vječnaja pamjat, čika Miro.

*Autor je predsednik Opštine Tivat

Izvor: Politika