Serijal o srpskim svetinjama u zemljama regiona
Srpska pravoslavna crkva kroz istoriju je bila stub i tvrđava srpeskog naroda otadžbini, regionu i širom dijaspore. SPC je bila čuvar državne ideje i nacionalnog identiteta posebno u nesrećnim vremenima kada su razni osvajači atakovali na srpsku državnost i narod u nameri da jed ugase i zatru srpsko ime i veru.
Slobodno se može reći da je u takvim okolnostima Srpska crkva preuzima ulogu državnih institucija i, bez dileme, najzaslužnija za očuvanje nacionalnog identiteta u vekovima kada nije bilo drugih institucija koje bi taj identitet očuvale.
Srpska pravoslavna crkva do današnjih dana objedinjavala je i objedinjuje srpski narod gdje god on živeo. Kao jedna od najvažnijih srpskih institucija preživela je velika stradanja i razaranja. U novojoj istoriji to je posebo slučaj u 20. veku, najprije u Prvom svjetskom ratu, Drugom svjetskom ratu i u poslednjem ratu devedesetih godina.
Srpska crkva je i danas na braniku srpstva u zemljama regiona gde je srpski narod obespravljen, proganjan i gde je doveden u pitanje njegov opstanak na vekovnim ognjištima.
Portal Tamo daleko kroz serijal tekstova realizuje projekat „Manastiri Srpske pravoslavne crkve i druge srpske svetinje u zemljama regiona, njihov današnji položaj i značaj na očuvanju nacionalnog i verskog identiteta našeg naroda“. Ovaj projekat sufinasira Uprava za saradnju s dijasporom i zemljama regiona Ministarstva spoljnih poslova Vlade Srbije.
Projektom će biti obuhvaćene zemlje Hrvatska, Bosna i Hercegovina, Slovenija, Makedonija, Mađarska i Rumunija. O svakoj od svetinja u pomenutim zemljama, kroz tesktove biće obuhvaćen kratak istorijat, ko je podigao, čije ima svetitelja nosi, monaštvo, današnje stanje objekta, značajnije relikvije koje čuva….
Serijalom tekstova biće obuhvaćena Mitropolija dobrobosanska čije je sedište u Sarajevu i Sokocu, na čijem čelu je mitropolit Hrizostom (Jeftić) U okviru ove eparhije SPC. U ovoj eparhiji nešto više bavićemo se sledećim manastirima: Bogorodica Čajnička, Vozuća, Gornja Lijeska, Dobrun, Dobrunska Rijeka, Donje Vardište, Karno, Knežina, Ozerkovići, Pjenovac, Sase, Sokolica i Toplica (metoh manastira Karno).
Potom slede tektovi o svetinjama iz Eparhije banjalučka, gde stoluje episkop Jefrem Milutinović. Sedište eparhije i vladičanski dvor eparhije je u Banjaluci. Manastiri u ovj eparhiji su: Gomionica, Đurđevac (arheološki lokalitet), Karanovac (arheološki lokalitet), Krupa na Vrbasu, Liplje, Miloševac (u obnovi), Moštanica, Osovica i Stuplje.
U okviru serijala obuhvatićemo i Eparhiju bihaćku sa nadležnim episkopom Sergijem Karanovićem i Zvorničko-tuzlansku na čelu sa episkopom Fotijem Sladojevićem.
U Hrvatskoj gde je posle poslednjeg rata i progona srpskog stanovnistva na braniku srpstva ostala Srpska pravoslavnsa crkva uprkos brojnim iskušenjima i nasrtajima na njenu imovinu i preostale vernike, bavićemo se svetinjama u Mitropoliji zagrebačko-ljubljanskoj, Eparhiji gornjokarlovačkoj, Eparhiji dalmatinskoj, Osječko.baranjskoj i Eparhiji pakračko-slavonskoj.
Serijalom će još biti obuhvaćene Budimaska i Temišvarska eparhija i položaj Srpske pravoslavne crkve u Makedoniji i Sloveniji.
Naslovna fotografija: Manastir Krupa, najzapadnija zadužbina Nemanjića
