Sećanje na efendiju koji je sprečio pokolj Srba?
U predpraznično Badnje veče, 6. januara 1942. godine jedan čovek zadužio je srpski narod svojom plemenitošću, čovekoljubljem, hrabrošću i dostojanstvom. Reč je o tadašnjem tuzlanskom muftiji Šefketu efendiji Kurtu (1879 – 1963). Na ovog izuzetnog čoveka podsetio je na svpom fejsbuk profilu istorilčar Dejan Ristić.
Ustaški Tajni odbor za istrebljenje Srba i Jevreja u Tuzli planirao je da tog šestog januara 1942, na Badnje veče, minira Saborni hram Uspenja Presvete Bogorodice i pobije okupljene vernike. Planirane su likvidacije i u Srpskoj varoši.
Za ovu informaciju je saznao tuzlanski muftija Šefket ef. Kurt koji je, sa grupom uglednih Tuzlaka, zatražio hitan prijem kod nemačkog komandanta grada potpukovnika Vista i od njega energično zahtevao da onemogući zločin.
Nemačka komanda je, iz svojih interesa, odmah istakla plakat sa tekstom upozorenja u kome je istakala da „niko ne sme nikoga zlostavljati, oduzimati ili rušiti tuđu imovinu i dirati živalj koji slavi“.
U nastojanju da učvrsti demarš kod nemačkog komandanta, muftija Kurt sa grupom uglednih Tuzlaka odlazi u Zagreb, kod Pavelića i Artukovića, od kojih odlučno traži da ustaše ne diraju mirno srpsko stanovništvo.
Zahvaljujući angažmanu muftije Kurta u Tuzli nije bilo masovnih zločina.
Dvojica sinova muftije Kurta poginuli su kao borci NOB-a. Asim Kurt (27) poginuo je krajem 1944. godine na Majevici, posle povratka njegove Druge Krajiške brigade iz Srbije. Njegov tri godine stariji brat Enver (29), poginuo je 1943. u borbi Tuzlanskog NOP odreda protiv ,,zelenog kadra”.
Muftija Kurt, iako verski službenik iz bogate porodice – ,,prirodni neprijatelj proleterijata” – odlikovan je od strane jugoslovenskih vlasti Ordenom bratstva i jedinstva Prvog reda.
Kada je 1963, kada mu je bilo 83 godine, efendija Kurt preminuo, prota Đorđe Jovanović održao je govor na njegovoj dženazi kojoj je prisustvovalo preko deset hiljada ljudi. Uslišena je intimna i neuobičajena molba prote Jovanovića da on bude taj koji će u efendijin grob sići pre njega, dočekati tabut s efendijinim telom i položiti ga u raku.
Jedna ulica u Tuzli danas nosi naziv ,,Muftije efendije Kurta“.
