Muslimani koji su ginuli za kralja i Dražu

Malo ljudi na prostoru bivše Jugoslavije zna da se u Četničkom pokretu u toku Drugog Cvetskog rata protiv fašizma, a zajedno s đeneralom Dragoljubom Dražom Mihailovićem, borio i značajan broj muslimana. Istorijske činjenice pokazuju da je u redovima Jugoslovenske vojske u Otadžbini bio i znatan broj muslimana, posebno na područjima Istočne Hercegovine i Severne Bosne.

Jugoslovenska vojska u Otadžbini se borila za političku opciju obnove Kraljevine Jugoslavije nakon rata kao demokratske političke tvorevine, a protiv totalitarističkog fašizma i protiv jednoumnog komunizma. Glavna struja muslimana u četnicima a koju je mahom činilo obrazovanije muslimansko stanovništvo, dobro je pamtila svoje Srbsko ime i zato je 1941. stupila u Četničke redove, jednim delom i stoga što se gnušala zlodela nad Srbima.

Jedan od najpoznatijih predstavnika muslimana u Četničkom pokretu bio je Mustafa Mulalić. On je bio član Dražinog Centralnog nacionalnog komiteta, a 7. marta 1944. pisao je Ibrahimu Pjaniću iz Gračanice u Bosni:

„Neka se muslimani ne zavaravaju iluzijama koje stvara ta nova propaganda, jer partizanstvo odvodi u komunistički poredak, a onda i u očitu propast islama“.

Istom prilikom, Mulalić je dodao: „Kaži svima muslimanima da Đeneral Draža Mihailović u ime Nj.V. Kralja Petra Drugog želi iskren bratski sporazum s nama muslimanima, osnovan na principima naše narodne etike, naše stare bese, čojstva i junaštva, kao i rješenje svih naših političkih, socijalnih, kulturnih i privatnih problema na osnovama bratske uzajamnosti„.
Mulalić je pre rata bio poslanik Narodne skupštine Kraljevine Jugoslavije, a šef mu je bio radikal dr Milan Stojadinović, čija koalicija je okupljala većinu Srba, muslimana i Slovenaca.

Mustafa Mulalić je bio jedan od glavnih Četničkix ideologa, po njegovom planu, Velika Srbija bi se sastojala od „Srbskix zemalja“, i bila bi uređena kao jedna Srbska federacija. Nakon pada Nedićeve Srbije, Mustafa dolazi u Beograd i predaje se komunistima. Na komunističkom sudu, komunistički izvori beleže da nije pokazivao ni malo kajanja, već je uporno branio velikosrbsku ideju, monarhizam i srbski nacionalizam. Izjasnio se kao Srbin monarhista. Komunisti su posle osudili Mulalića na višegodišnju robiju, a u optužnici je pisalo da je on Srbin muslimanske vere.

Njegov saborac Alija Konjhodžić bio je bolje sreće, emigrirao je s četnicima u Kanadu. Tamo je objavio memoare, navodeći: „Moje Srbsko osvedočenje čisto je kao suza sa izvora“.

Jedan od značajnijih predstavnika Muslimana u Četničkom pokretu svakako je major Fehim Musakadić iz Sarajeva. On je za vreme Prvog Svetskog rata bio dobrovoljac u Srbskoj vojsci, a bio je i nosilac Karađorđeve zvezde s mačevima.

Odmah po izbijanju Drugog Svetskog rata stavio se na raspolaganje Mihailoviću, koji ga šalje u istočnu Bosnu u štab Vojvode Petra Baćovića. Musakadić je osnovao Konjički muslimanski četnički bataljon.

Komunisti su ga zarobili 1943. u Stranama kod Uloga, srez nevesinjski, s još nekoliko oficira i vojnika Jugoslovenske vojske u Otadžbini. Pred samu smrt uzviknuo je: „Živio kralj, živio Draža, dolje Tito!“

I dr Ismet Popovac, lekar iz Konjica i komandant Muslimanskog četničkog bataljona, stavio se na raspolaganje Đeneraly Mihailoviću. Pre rata Popovac je bio predsednik opštine Konjic.

Njegov bataljon je 20. januara 1943, zajedno s nevesinjskom, konjičkom, kalinovačkom i Drugom sarajevskom brigadom, uspeo da oslobodi od ustaša Muslimansko naselje Bjelimić. Vlast u oslobođenom naselju preuzeo je major Fehim Musakadić. Dr Popovac je poginuo u Trebinjskoj šumi 1943. godine.

Poručnik Čengić, aktivni oficir Jugoslovenske Kraljevske vojske, Ravnogorskom pokretu se pridružuje već početkom 1942. Četnička komanda ga šalje sa specijalnom misijom u Mostar, ali su ga ustaše uhvatile i ubile.

Istaknuti Muslimanski predstavnici u Ravnogorskom pokretu bili su i Mustajbeg Hadžihuseinović, Smajo Ćemalović iz Mostara, Mustafa Berberović iz Blagaja, Abid Prguda, Omer Kalajdžić, Muhamed i Abid Mehmedbašić iz Stolca, Mustafa Leko iz Blagaja, Džemal Kršlaković – imam mudris iz Konjica, hafiz i član ulme medžlisa u Sarajevu Muhamed Pandžo, doktor Muhamed Begović profesor univerziteta u Beogradu, imam Abdulah Hodžić iz Beograda i upravnik „Gajretovog“ doma u Beogradu Mehmed Ćemalović…

U štapskoj četi sreskog komandanta u Konjicu Jova Babulovića većina boraca su bili muslimani, a u sastavu Konjičke čtničke brigade nalazili su se muslimani četnici iz Konjičke Župe, koja je brojala 200 boraca, Bjelimića takođe 200 boraca i Uloškog bataljona, koji je brojao više od 150 Muslimanskih boraca.

Na položaju Bjelašnice bilo je 400 Muslimana četnika iz Umčana. U Višegradskoj brigadi pod komandom kapetana Nikića nalazilo se preko 200 muslimana, u odredu pod komandom poručnika Kureša, kao i u Hercegovačkom odredu, gde je bilo po 80 vojnika muslimanske veroispovesti.

Na položaju Djevojčin Kuk bilo je preko 70 Muslimanskih boraca, a u borbama oko Neretve potpukovnik Jovanović je, pored svojih vojnika, imao na raspolaganju i više od 200 muslimana četnika na položaju Bjelašnica-Konjic–Bijela.
Da su i nakon završetka rata mnogi muslimani bili uz Mihailovića dokazuje i postupak Esada Vehabovića iz Bosanske Gradiške, koji je uhapšen zato što je javno tražio da se okači slika „Besmrtnoga Draže, umesto Broza zlikovca!“

Izvor: Fejsbuk stranica Plamen četništva