Pravi naziv države: Crna Gora i Boka Kotorska

Tada se Crna Gora kao država bez puteva, škola i ikakve privrede, pripojila razvijenoj pomoračkoj, zanatskoj, trgovačkoj i edukovanoj Boki (sa 30% pismenih muških naspram 0,01% u Crnoj Gori i Srbiji toga doba), a Boka je, u vremenima kada su se mnogi obalni katolici osjećali Srbima, dobila prirodno zaleđe. Postoji i drugačije tumačenje, po kome se upravo Boka Kotorska pripojila Crnoj Gori, jer je Crna Gora – premda država nepriznata i bez puteva, bez škola i privrede – ipak bila sinonim za slobodu.

U suživotni staž nama milih geografija ne bi valjalo računati godinu 1918. jer niko od Bokelja nije učestvovao na Podgoričkoj skupštini (kada se Crna Gora na pravno valjan način ujedinila sa Srbijom), niti je na tu Skupštinu s Primorja bilo ko pozvan – s obzirom da Boka nije ni pripadala Crnoj Gori. Imala je svoje posebne skupštine, u množini, o ujedinjenju sa Srbijom, s kojom se, kao i mnoge druge eks-austrougarske pokrajine, ujedinila.

Godine pak 1945, dana 8. aprila, mjesec prije okončanja Drugog svjetskog rata, sazvana je u Kotoru sjednica Plenuma bokokotorskog sreza, na kojoj je bilo predviđeno da se, u uslovima (post)ratnog haosa, raspravlja o tome kako ishraniti stanovništvo, kako urediti sudski, komunalni, socijalni, zdravstveni i prosvetni sistem.

Sastanku nisu prisustovavi demokratski izabrani predstavnici Boke, već viđeniji građani, intelektualci, i sveštenici obje konfesije.

Iz Zapisnika se ne vidi ko je pozvao prisutne, niti ko ih je odabrao.

U uniformi višeg oficira UDBE, s pištoljem za pojasom, Crnogorac Blažo Jovanović traži da se pod tačkom „razno“ (!) uvrsti ono što će značiti ukidanje Boke Kotorske (do tog trenutka se ime ove dvije bliske i bratske geografije uvijek navodilo kao: Crna Gora i Boka Kotorska). Iako su to bila vremena kada su glave padale kao kruške, znatan broj Bokelja se usprotivio da se o tako važnom pitanju raspravlja na sjednici od 8. aprila, sve težeći da se pitanje odgodi. Dva sveštenika, pravoslavni i katolički, o. Čukvas i don Pasković, traže da se prvo izjasni narod i opštinski odbori, sa čim su se složili gotovo svi prisutni.

Iz Zapisnika se vidi da je uprkos svemu odluka o pripajanju Boke Kotorske Crnoj Gori donijeta na prečac, uz prisustvo naoružanog Jovanovića, uz pokušaj manjine učesnika sastanka da spriječe nezakonitu radnju. Kada se pod tačkom „razno“ glasalo o tome da li da se odluka uopšte donese 8. aprila 1945. u Kotoru, 11 je potpisnika bilo protiv.

Istorijski Zapisnik ipak (!) bilježi kako se plenum „jednoglasno izjasnio da se Boka pripoji federalnoj jedinici Crnoj Gori, smatrajući da je tumač želja naroda Boke“. Nedelju kasnije, na Crnogorskoj antifašističkoj skupštini, aminovano je ujedinjenje na ovdje iznesenim osnovama.

Pravi stoga naziv nekadašnje najmanje jugoslovenske republike treba da glasi Crna Gora i Boka Kotorska, čime bi se umirili dobrano uzvitlani duhovi koji uporno traže više od kulturne autonomije a manje od samostalnosti. Crna Gora prema Boki gaji kolonijalnu svijest, uporno odbijajući da usvoji mediteranske civilizacijske kodove umjesto što nameće vlastite, jer Bokelji kodove koji dolaze s brdah smatraju u najmanju ruku neoperativnim.

Ne spadam u one Zalivljane kojima je do promjene unutrašnjeg uređenja, ali mi se čini da, u nedostatku kvalitetnih političkih ideja, mnogi zalivski mladi imaju istorijsku šansu da se okušaju u politici, potežući argumente kao verbalne mačeve. Politika nije umjetnost mogućeg, kako misle mnogi. Nego je vještina da se stvari mijenjaju na bolje. Boka danas grca pod Crnog Gorom.

Nismo se tako dogovorili 1813.

Izvor: Pečat