Partizanima oružje, četnici im spasavali pilote
Tekst: Bane Gajić
Komandant savezničkih vazdušnih snaga na Mediteranu, američki avijacijski general Ajra Iker (prvi s leva) u razgovoru sa vođom jugoslovenskih komunista Josipom Brozom Titom u zgrada Narodne skupštine, Beograd, mart 1945. godine.
U društvu Broza i Ikera su još dva pukovnika američke avijacije: neposredno pre ovog snimka Tito je američkim oficirima dodelio ordene „Partizanske zvezde“ za njihove zasluge u snabdevanju partizanskih snaga oružjem, hranom, municijom i transport ranjenika u bolnice u Italiji.
Oficir koji sedi sa Titove leve strane, pukovnik Jurij Krajger (rodom Slovenac), bio je zadužen za akcije spasavanja oborenih američkih avijatičara sa okupiranih teritorija, između ostalog i za famoznu operaciju „Halijard“ koja je sprovedena u saradnji sa Titu protivničkom Jugoslovenskom vojskom u otadžbini, na čelu sa Dragoljubom Dražom Mihailovićem. Dok su leteli ka mestima odakle će preuzeti avijatičare iz ruku Mihailovićevih ljudi, iz transportnih aviona su padobranima usput bacali oružje, municiju i hranu partizanima da bi u Pranjane sleteli prazni i spremni za utovar ljudstva.
U skladu sa odlukama konferencije u Teheranu, Titova NOVJ bila je priznata kao saveznička snaga i naoružavana i podržavana u potpunosti od strane američke i britanske avijacije.
Na ovoj fotografiji, američki oficiri razgovaraju sa Titom da im dopusti korišćenje aerodroma kod Sombora za sletanje i servis bombardera koji su leteli u združene akcije zajedno sa sovjetskom avijacijom protiv nacista na Istočnom frontu.
