Geniza za primer Srbima!
Među herojima i žrtvama Jevreja stradalih u Prvom svetskom ratu, počivalištu običnih i neobičnih ljudi dobro znanog sefardskog groblja u Beogradu, nalazi se i jedno skrovište, koje bi moglo da posluži kao primer i srpskom narodu o tome kako se brine o svetinjama i svetim knjigama.
To je geniza (na hebrejskom znači pohranjeno) smeštena u centralnom delu groblja, spomenik ukrašen knjigama sa epitafom na kome piše: „Skrovište starih neupotrebljivih svetih knjiga i stvari koje su ukopane po propisima jevrejskog zakona iz 1894. godine“. Ovde su pohranjene svete knjige kao što je Tora, ali i molitvenici i brojni predmeti koji više nisu za upotrebu, a sadrže Božje ime.Po jevrejskim zakonima takve knjige je zabranjeno bacati u smeće, a Jevrejima je zaprećeno ne smao da poštuju Boga, nego i mesta i predmete koji su sa njim povezani. Zabrana se odnosi i na knjige koje sadrže deset Božjih imena i druge knjige bilo da su napisane na hebrejskom ili nekom drugom jeziku.
Pored Beograda jedna geniza nalazi se i u Nišu, koju su sasvim slučajno 2006. godine otkrili mladi Jevreji iz Srbije, Hrvatske i Bosne i Hercegovine, koji su učestvovali u aciji sređivanja memorijalnog kompleksa niškog jevrejskog groblja. Ipak, najveća i najpoznatija geniza je ona koja se nalazi u kairskoj sinagogi i u njoj se čuva više od 280.000 jevrejskih rukopisa i fragmenata iz perioda između devetog i devetnaestog veka. Ovi dokumenti rasvetlili su mnoge događaje iz istorije Jevreja.
Radio Slobodna Evropa napravila je zanimljiv prilog o genizi na beogradskom sefardskom groblju. Pogledajte:
