Kada se vratimo u srednji vek govorio se stari srpski jezik koji je pre komunista u knjigama nazivan crkveno-srpski, a od drugog svetskog rata radi ”korektnosti” prozvaše ga crkveno-slovenskim jezikom. Taj jezik je bio široko rasprostranjen najvećim delom Evrope i poznog Rimskog carstva, koje danas zovu Vizantija.
U srednjem veku, Srbi, Bugari i Rusi su praktično pisali i govorili jednim jezikom sa malim razlikama. Da nije bilo Vukove reforme i danas bi bili u stanju da čitamo svoje srednjevekovne knjige. Ovako, jaz je sada prevelik i sve je veći pod pritiskom televizije, stranih jezika, upotrebom računara i slabljenjem ćirilice.
Na jugu srpski jezik se govorio od Venecijedo Carigrada i od Mađarske do Peloponeza. Veći deo današnje Grčke je koristio srpski jezik, kao i severne Albanije. Mislim da je suviše da pominjem da se na celom prostoru nekadašnje Jugoslavije govorio isti jezik. Međutim on se širio i dalje ka severu Italije, zatim zahvatao velike teritorije današnje Austrije, Mađarske i Rumunije. U Rumuniji, koja je bila deo Pećke patrijaršije, se koristila ћирилица i naš jezik sve do 18. veka kada polako počinje da se oblikuje Rumunski jezik, a ćirilicu ukidaju tek 1925. godine.
Nakon pada Rimskog carstva (Vizantije), sa pojavom Osmanskog carstva naš jezik dobija još veći značaj jer postaje jedan od četiri zvanična jezika tada najvećeg carstva na svetu. Najmanje 14 velikih vezira su bili Srbi koji su upravljali carstvom. Mnogi sultani su govorili srpski jezik.
Na zapadu u Dalmaciji i Slavoniji se govori naš jezik okviru Mletačke republike i Austro-ugarskog carstva. Pod uticajem katoličke crkve od ovih delova će nastati današnja Hrvatska što niko ne spori ali jezik se tada zvao Srpski ili Ilirski. Recimo u Dubrovniku bi govorili srpskim jezikom to su stanovnici sami za sebe govorili ali Venecija bi o Dubrovniku pisala da se tamo govori Ilirski jezik.
Dakle, imamo dokaz barem za poslednjih 1000 godina kada su Vizantija, Venecija i Osmansko i Austro-Ugarsko carstvo bili ono što je danas Amerika – najdominantnija država sa najvećim uticajem, da se u to vreme srpski jezik koristio na velikim delovima teritorija ovih carstva.
I danas u skoro svim slovenskim zemljama možete da se sporazumete iako govorite na srpskom – Rusija, Belorusija, Ukrajna, Bugarska, Makedonija, Češka, Slovačka, Poljska… ne možete da vodite duboke razgovore jer su se jezici razvili u različitim pravcima poslednjih 7-8 vekova ali se i dalje oseća starizajednički imenitelj.Teza da je crkveno-srpski bio osnova za sve slovenske zemlje nije bez osnova.
Da ne dužim previše ali dragi moji ”govori srpski da te ceo svet razume” nekada je bilo i te kako tačno.
Izvor: Milos.io
