Kad snovi nadvladaju život

Gordana Kosanović bila je jedno od najznačajnih glumačkih imena mlađe generacije u Evropi, zapažene filmske i pozorišne uloge imala je u Srbiji, Nemačkoj i širom starog kontinenta, o čemu je emotivno na večeri posvećenoj prerano preminuloj glumici u ljiškoj biblioteci govorio njen kolega i pobratim Radoš Bajić 

Piše: Mira Kojić

Trideset tri godine nakon smrti, biblioteka u Ljigu upriličila je veče sećanja na Gordanu Kosanović, prerano preminulu glumicu, koja je zavičajno bila vezana za selo Dići u ljiškoj opštini.

Rođena je u Valjevu, 8. avgusta 1953. godine. Njen otac Boža Kosanović bio je iz Petrinje, majka Radovinka, rođena Ivković, iz Dića kod Ljiga. Prve četiri godine provela je kod Milorada i Mašinke Ivković, dede i babe, u živopisnom selu svoje majke, podno Rudnika.

Posle školskih i gimnazijskih dana u Petrinji, u Hrvatskoj, kao đak generacije upisuje tadašnju Akademiju  za pozorište, film, radio i televizuju u Beogradu u klasi čuvene profesorke Ognjanke Milićević, zajedno sa Bogdanom Diklićem, Zlatom Petković, Ljiljanom Stjepanović, Lazarom Ristovskim, Snežanom Savić, Radošem Bajićem. Primljena je na Akademiju a da pre toga nikada nije videla nijednu pozorišnu predstavu.

Gordana je prvi put na filmu igrala 1976. godine u “Vrhovima Zelengore” Zdravka Velimirovića. Te godine dobija i ulogu u filmu „Čuvar plaže u zimskom periodu“ u režiji Gorana Paskaljevića. Igrala je u filmovima „Osvajanje slobode“ u režiji Zdravka Šotre, „Usijanje“ Bore Draškovića i “Piknik u Topoli” reditelja Zorana Amara. Sa kolegama sa klase Petrom Zecom i Mirjanom Ojdanić, apsolventima režije, osniva pozorište „Dvorište“ u kome će igrati ulogu Helene u predstavi “San letnje noći”, u režiji Petra Zeca. U Ateljeu 212 igrala je u predstavi „Svadba“ Ljubomira Draškića, ulogu Lenke Dunđerski u „Santa Maria Della Salute“, sa Zoranom Radmilovićem kao Lazom Kostićem, u režiji Nikole Jevtića, a ostvarila je još nekoliko ozbiljnih dramskih uloga.

Jedne večeri u Beogradskom dramskom pozirištu, u predstavi “Harold i Mod” video ju je čuveni italijanski i evropski reditelj Roberto Čuli. Ta predstava i taj susret označili su Gordanin put ka slavi, ka sjajnoj karijeri pozorišne glumice u Teatru na Ruru, kod Čulija, koji je u malom nemačkom industrijskom gradu stvarao novo pozorište i u kojem je ona postala vodeća glumica. Za pet godina, od 1981. do 1986, odigrala je glavne uloge u predstavama Elektra, Bog, Galeb, San letnje noći, Kazimir i Karolina, Tartif, Mušica, Novi proces. Gordana je igrala  na jeziku koji pre dolaska u to pozorište nije znala.

Većina Gordaninih predstava rađenih u Teatru na Ruru snimljena je i emitovana na nemačkoj televiziji. Jedino nije sačuvana  njena poslednja predstava Lulu, koju je igrala tri meseca pre smrti, teško bolesna.

Umrla je na svoj rođendan 8. avgusta 1986. godine i po sopstvenoj želji, sahranjena u Dićima pored svoje bake Mašinke.

Posle njene smrti, pozorište u Milhajmu ustanovilo je nagradu “Gordana Kosanović” koja se dodeljuje svake druge godine, što je njen najveći uspeh, ali i uspeh kulture Srbije.

Radoš Bajić kao Gordanin pobratim, juče je sa njenim mužem Dragom Majkićem, profesorom matematike u penziji iz Lazarevca,  položio cveće na njenu večnu kuću na groblju u Dićima.

Bajić je sinoć bio gost ljiške biblioteke, gde je veoma emotivno govorio o svojoj drugarici Gordani Kosanović, vrsnoj glumici, koja je za desetak blistavih godina stekla ime i u evropskim okvirima, kao najbolja mlada glumica. Zajedno su igrali u nekoliko pozorišnih predstava, najpre u diplomskoj predstavi “Ptičje kupalište” u Ateljeu 212 , i u jednom filmu. Gordana je, zasluženo, našla mesto i u njegovoj, ove godine objavljenoj knjizi, „Samo je Morava večna“.

Ljiška biblioteka u svom zavičajnom fondu čuva sećanje na glumicu Gordanu Kosanović. Poseduje fotografije glumice, neke i neobjavljivane, iz porodičnih albuma, publikaciju koju je izdalo pozorište u Milhajmu posle njene smrti, isečke iz novina, na srpskom i nemačkom jeziku, video materijal o glumici, koji je poslala njena sestra Milica Kosanović iz Soluna.

Takođe, ljubaznošću ljudi iz RTS dobijena je emisija iz Trezora posvećena Gordani Kosanović, snimljena povodom dvadeset godina od njene smrti, kroz sećanje njene profesorke Ognjanke Milićević. Deo fonda iskorišćen je za video prezentaciju lika i umetničkog opusa Gordane Kosanović, žene koja je vođena svojim snovima otišla u veliki svet. Uz ogromne napore, odricanja i patnju za porodicom, pre svega sinom Milošem, igrajući briljantne uloge u Nemačkoj i širom Evrope, postala je jedno od najznačajnijih glumačkih imena mlađe generacije.

Nije je zaboravio ni zavičaj. Dobila je ulicu u selu svoje majke, a kako ovakvo ime zaslužuje sve, samo ne zaborav, namera je kulturnih poslenika Ljiga, a uz podršku Radoša Bajića, da se njen lik i delo na još neke načine sačuvaju za buduće generacije.