Turističke atrakcije Velike Plane

Teško bi se moglo reći da su u pravu novinari koji su pre dve godine svoje tekstove o Velikoj Plani zakitili bomastičnim naslovima „Dragulj u srcu Srbije“ i „Toskana u Pomoravlju“ ali je nesporno da je Velika Plana opština u kojoj ljudi koji dođu sa strane imaju šta da vide.

Posebno oni koji se u ovaj kraj Srbije zapute zato što su pristalice verskog turizma.

Jer Velika Plana ima tri nadaleko čuvene svetinje, koje godišnje posete hiljade ljudi.

Najpoznatija od njih je crkva Pokajnica, sagrađena na sredini puta između Radovanjskog luga i Velike Plane. Svetinju posvećenu svetom Nikoli je 1818. godine podigao Vujica Vulićević. Vjeruje se da je to učinio da bi okajao grehe zbog organizovanja ubistva svog kuma Vožda Karađorđa, ali nije razjašnjeno zašto crkvu pokajnicu nije podigao na mestu ubistva, nego pet kilometara dalje.

A na mestu zločina, u Radovanjskom lugu, podignuta je crkva Zahvalnica.

U zoru 26. juna 1817. godine, po naređenju knjaza Miloša Obrenovića, na mestu gde se crkva nalazi, ubijen je vođa Prvog srpskog ustanka Karađorđe. Ubistvo je naručio Karađorđev kum knjaz Miloš Obrenović, organizovao ga je drugi voždov kum Vujica Vulićević, a zločin je izvršio Nikola Novaković.

Po odluci kralja Aleksandra Prvog Karađorđevića na mestu ubistva 1936. godine podignuta je crkva, umanjena verzija Karađorđevića crkve na Oplencu. Narod je crkvu nazvao Zahvalnica, a SPC joj je dala ime Svetog argangela Gavrila. Oltar crkve je na mestu gdje je Karađorđe ubijen na spavanju, a u naosu crkve  je izložen Karađorđev portret u prirodnoj veličini, rad poznatog srpskog slikara Paje Jovanovića.

Karađorđe je prikazan u trenutku kada se hvata za srebrnu sablju, obučen u narodno crno odelo, sa crvenom lentom preko grudi kao znakom dostojanstva. Portret je urađen tako da voždove oči prate posetioca gde god da stane.

Pola sata hoda od Radovanjskog luga prema Smederevskoj Palanci je manastir Koporin, u kojem se čuvaju prst Jovana Krstitelja i, po tumačenju SPC,  mošti Despota Stefana Lazarevića.

Kad imaju zdravstvenih problema, posebno sa vidom, ljudi iz  Velike Plane pomoć ne traže samo kod lekara, već i u manastiru Koporin. Rašireno je verovanje da umivanje  vodom iz česme koja se nalazi pored manastira poboljšava vid, pomaže zaceljivanje  svih rana i leči sterilitet, pa mesto posećuju vernici iz svih delova Srbije.

Po legendi,  lekovitost koporinske vode otkrio je, pre šest vekova, despot Stefan Lazarević, i koristio je za ispiranje rana svojih vojnika.

Navodno, u znak zahvalnosti, u šumi iznad potoka, sin kneza Lazara i kneginje Milice podigao je crkvu, oko koje je, u novije vreme, sagrađen sadašnji manastirski kompleks. Njega, pored crkve Svetog Stefana, sačinjavaju zimska kapela,  zvonara, konaci sa salama za goste, manastirski vinogradi i šuma sa izvorom lekovite vode..

Pisanih i drugih dokaza o vremenu kad je crkva podignuta nema. Na osnovu ktitorskog portreta na zapadnom zidu crkve, gde je Stefan Visoki prvi put prikazan sa znacima despotskog dostojanstva, krunom, skriptom i dolamom, istraživači su zaključili da se to dogodilo posle čuvene Angorske bitke 1402 godine.

Široj javnosti malo je poznato da se u manastiru Koporin nalazi i prst Jovana Krstitelja. Prst je deo svetiteljeve ruke koja se čuva u Cetinjskom manastiru i jedna je od najvećih sačuvanih hrišćanskih relikvija.

Prst se čuva u staklenoj škrinji, koja je u zimskom periodu posetiocima izložena u zimskoj kapeli, a na Cveti se prenosi u crkvu Svetog Stefana.

Zaslugom episkopa požarevačkog Ignjatija, na uzvišenju iznad manastira podignuta je manastirska vinarija.

Desetak kilometara od Velike Plane, u Krnjevu, nalazi se prva seoska škola u Srbiji južno od Save, koja je otvorena 1779. godine.  Podignuta je pored crkve brvnare posvećene Svetom Đorđu koja potiče iz prve polovine 18. veka i jedna je od najstarijih crkvi brvnara u Srbiji.

Od novijih dela ljudskih ruku, turiste u Veliku Planu najviše privlači etno-selo Moravski konaci, koje se nalazi kilometar od centra grada i isto toliko od Velike Morave. Sastoji se od ogromnog, izuzetno lepog etno restorana, veštačkog jezera, bazena za kupanje, više objekata za smeštaj, izgrađenih rekonstrukcijom starih seoskih kuća i crkve.

Pažnju turista privlači i čuvena vinarija „Mali podrum Radovanović“ u Krnjevu i etno-kafana „Kafana za dva dana“, koja se nalazi u istom mestu.