Tajna pet gradova na spomeniku kenezu Mihailu
Zašto su za Beograd važni Smederevo, Kladovo, Užice, Šabac i Soko? Imena ovih gradova su, pored imena prestonice, upisana na Spomeniku knezu Mihailu, koji već 139 godina krasi centralni gradski trg.
Spomenik je simbol Beograda, ali i simbol nove Srbije, zemlje koja je iznikla u junačkim ratovima za oslobođenje od Osmanskog carstva. Jedini konjanički spomenik, izvajan maestralnom rukom italijanskog skulptora Enrika Pacija, obeležio je Beograd kao prestonicu nove države, kojoj će se tek u 20. veku granice dramatično menjati.
Beograd, Smederevo, Kladovo, Užice, Šabac i Soko su potpuno oslobođeni od vekovne azijske okupacije zahvaljujući izuzetno mudroj politici Kneza Mihaila koji je umeo savršeno da iskoristi trenutak u širim odnosima tadašnjih velikih sila, i za Srbiju dobije te važne gradove.
I bez obzira na to što je našu zemlju čekala bolna budućnost u narednim decenijama, kada je svaki novi komad oslobođene teritorije skupo plaćala krvlju, srce Srbije ostalo je čvrsto oslonjeno na ovih šest gradova. Ponos zbog njihove teško osvojene slobode je bio toliki da su im imena morala da budu zauvek zabeležena pred očima svih stanovnika.
Inače, Srbija je 1878. godine na Berlinskom kongresu, deset godina posle smrti kneza, priznata kao nezavisna i suverena država-kraljevina, dok je njena teritorija, osim Beograda, Smedereva, Kladova, Užica, Šapca i Soko-grada tada obuhvatila i Pirot, Vranje, Zaječar, Negotin, Čačak, Valjevo, Loznicu, Leskovac, Kruševac, Prokuplje… Nakon Berlinskog kongresa dobili smo ne samo nezavisnost, već i Pirotski, Niški, Toplički i Vranjski okrug.
Kosmet je u to vreme još uvek bio pod Osmanskim carstvom, baš kao i Prijepolje, Priboj, Novi Pazar, i tako će ostati sve do 1912. i proterivanja Otomanske Turske sa našeg dela Balkana… Srem, Banat i Bačka morali su da sačekaju još skoro pa pola veka da Srbija sa Saveznicima vojno potpuno potuče Austorugarsku 1918. godine, da bi se ostvario san Kneza Mihaila o slobodi za sve krajeve u kojima živi naš narod.
